Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı tanılı olgularda yeni nesil dizileme ile saptanan PKD1 ve PKD2 gen varyantlarının retrospektif araştırılması

Amaç: Otozomal Dominant Polikistik Böbrek Hastalığı, progresif böbrek kistleri ve böbrek yetmezliği ile karakterize multisistemik, klinik ve genetik olarak heterojen bir hastalıktır. Prevelansı 1/1000-1/2500'dür. Çoğunlukla PKD1 ve PKD2 genlerinde meydana gelen mutasyonlarla ortaya çıkmaktadır. Genetik testler ile erken dönemde hastalığın tanısının konması, hastaların prognozunu tahmin etmede, ileride gelişebilecek komplikasyonların önlenmesinde ve üreme danışmanlığı açısından oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında amaç ODPBH ön tanısı konulan hastalarda yeni nesil dizileme verileri retrospektif olarak incelenerek saptanan varyantları araştırmak, sınıflandırmak, yeni varyantları literatüre kazandırmak ve PKD1 ve PKD2 dizi analizinin tanısal değerini ortaya koymaktır. Böylece hastalık patofizyolojisinin altında yatan genetik çeşitliği ortaya koymak ve hasta yönetimini geliştirmek planlanmaktadır. Materyal metot: Bu çalışmaya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Polikliniği'nde 2017-2022 tarihleri arasında ODPBH açısından YND ile PKD1 ve PKD2 dizi analizi çalışılmış 48 hasta ve farklı nedenlerle aynı YND testi çalışılmış 48 benzer yaşta kontrol dahil edildi. Hastaların ve kontrollerin demografik özellikleri, aile öyküsü ve YND verileri retrospektif olarak incelendi. Patojenik, muhtemel patojenik ve klinik önemi bilinmeyen varyantlar ile tanı oranı hesaplandı. Bulgular: PKD1'de 85, PKD2'de 12 varyant saptandı. Bunların 63'ü Benign, Muhtemel Benign olarak sınıflandırıldı. 34 mutasyonun 11'i patojenik, 11'i muhtemel patojenik, 12'si klinik önemi bilinmeyendir. En sık rastlanan mutasyonlar PKD1-missense (%38,8), PKD1-nonsense (%26,4) ve PKD1-frameshifttir (%17,6). Kontrol grubunda 67 varyant saptandı. Toplamda PKD1'de 12 yeni varyant görüldü. 27 hastada (%56,25) patojenik+muhtemel patojenik 8 hastada VUS varyant saptandı. Nedensel mutasyon görülen 35 hastanın (%72,9), 26'sında (%74,2) PKD1, 9'unda (%25,7) PKD2 mutasyonu mevcuttu. Sonuç: Bu çalışmayla Türk popülasyonunda ODPBH altında yatan genetik çeşitliliği gösterdik. Anahtar Kelimeler: Otozomal Dominant polikistik böbrek hastalığı, ODPBH, PKD1, PKD2, yeni nesil dizileme