Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerde sağlık kaderciliği ve psikolojik sağlamlılık arasındaki ilişki

Amaç: Bu çalışma, özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerde sağlık kaderciliği ve psikolojik sağlamlılık arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte tasarlanmıştır. Araştırma'nın evreni; Erzurum ilinde Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı merkez ilçelerinde bulunan Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde yer alan özel gereksinimli çocukların ebeveynlerinden oluşmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğünü belirlemek için priori güç analizi kullanılarak 283 ebeveyn çalışmaya dâhil edilmiştir. Gerekli etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra çalışmaya başlanmıştır. Ebeveynlere "Kişisel Bilgi Formu", "Sağlık Kaderciliği Ölçeği" ve "Kısa Psikolojik Sağlamlılık Ölçeği" ölçeği uygulanmıştır. Veriler yüz yüze toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan özel gereksinimli çocukların ailelerinin Sağlık Kaderciliği Ölçeğinin puan ortalaması 58,43 (min-maks: 17-85) ve Kısa Psikolojik Sağlamlılık Ölçeğinin puan ortalaması 18,34 (min-maks: 6-30) olarak belirlenmiştir. Sağlık Kaderciliği Ölçeği ve Kısa Psikolojik Sağlamlılık Ölçeği arasında yapılan Pearson korelasyon analizi sonucu korelasyon değeri r=0,049 olarak bulunmuştur. Ayrıca özel gereksinimli çocukların ailelerinin Sağlık Kaderciliği Ölçeği puanlarının Kısa Psikolojik Sağlamlılık Ölçeği puanlarını yordama gücünü anlamak amacıyla Lineer Regresyon analizi uygulanıp regresyon değerleri R=0,049, R2=0,002 olarak tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışmada özel gereksinimli çocukların ailelerinin kadercilik puanları orta düzeyin üzerinde ve psikolojik sağlamlılık puanları orta düzeyde bulunmuştur. Sağlıkta kadercilik ve psikolojik sağlamlılık arasında ise bir ilişki belirlenememiştir. Özel gereksinimli çocukların ailelerine halk sağlığı hemşireleri tarafından sağlıkta kadercilik ile ilgili manevi gereksinimleri karşılayacak eğitimlerin yapılması ve psikolojik sağlamlılık düzeylerinin artırılmasına yönelik programların düzenlenmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Halk sağlığı hemşireliği, özel gereksinimli çocuk, psikolojik sağlamlılık, sağlıkta kadercilik