Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere yönelik geliştirilen ödsgm temelli öğretim paketinin okuduğunu anlama ve yazma becerilerine etkisi

Amaç: Araştırmanın amacı özel öğrenme güçlüğü (ÖÖG) olan ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama ve bilgilendirici metin yazma becerilerinin geliştirilmesinde öz düzenlemeli strateji geliştirme modeli (ÖDSGM) temel alınarak hazırlanmış öğretim paketinin (3O + 3Y) etkililiğini incelemektir. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri; 3O strateji eğitimi kapsamında, öğrencilerin okuduğunu anlama performansları (Okuduğunu Anlama İnformel Değerlendirme Aracı [OKİDA] ve Sesli Okuma Becerisi ve Okuduğunu Anlama Testi -II [SOBAT®-II] puanları), Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri (OSÜFE) ve Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği (OTÖ) puanlarıdır. 3Y strateji eğitimi kapsamında ise bağımlı değişkenler; öğrencilerin yazdıkları bilgilendirici metinlerdeki bilgi sayısı, yazdıkları metnin uzunlukları (hece, kelime, cümle sayıları ile çok heceli kelime ve ortalama kelime sayıları), Üstbilişsel Yazma Stratejileri Farkındalık Ölçeği (ÜYAFÖ) ve Ortaokul Öğrencilerine Yönelik Yazma Tutum Ölçeği (YTÖ) puanlarıdır. 3O + 3Y, ÖDSGM'ye dayalı olarak geliştirilen TWA + PLANS stratejilerinden Türkçeye uyarlaması yapılmış olan stratejilerdir ve bu stratejilerden oluşan öğretim paketi araştırmanın bağımsız değişkenini oluşturmaktadır. Çalışmanın araştırma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Eskişehir ili merkez ilçelerdeki resmî ortaokullarda eğitimlerini sürdüren 17 ÖÖG tanılı öğrenci oluşturmaktadır. Bulgular: Gruplar arası analiz bulguları incelendiğinde; 3O strateji eğitimine katılan ve katılmayan ÖÖG olan öğrencilerin sadece OKİDA puan ortalamaları arasındaki fark strateji eğitimine katılan grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Benzer şekilde, 3Y strateji eğitimine katılan ve katılmayan ÖÖG olan öğrencilerin yazdıkları bilgilendirici metinlerdeki bilgi sayısı ve metin uzunlukları (ortalama kelime sayısı ortalaması hariç) ile ÜYAFÖ ve YTÖ puan ortalamaları arasındaki fark strateji eğitimine katılan grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca 3O ve 3Y strateji eğitimine katılan öğrencilerin eğitim süreci ile ilgili genel memnuniyet düzeylerinin yüksek olduğu ortaya koyulmuştur. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırmanın sonucu olarak ÖÖG olan öğrencilere yönelik sistematik okuma ve yazma strateji eğitiminin etkili olduğu ve öğrencilerin hem okuma hem de yazma becerilerinde olumlu yönde değişime neden olduğu görülmektedir. Ayrıca strateji eğitiminin yoğun olmasının ÖÖG olan öğrencilerin okuma ve yazma performanslarında olumlu yönde gözlemlenen değişimde önemli olduğu düşünülmektedir. Yanı sıra strateji eğitiminin görece kısa süreli olmasına rağmen ÖÖG olan öğrencilerin okuma ve yazma performanslarında olumlu yönde değişime neden olması sistematik strateji eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. 3O + 3Y stratejisi gibi sistematik ve bilimsel dayanaklı stratejilerin yaygınlaştırılarak genel eğitim ortamlarında kullanılmasının ÖÖG olan öğrenciler başta olmak üzere tüm öğrencilere faydalı olacağı düşünülmektedir.