Özel sektör işletmelerinde sürdürülebilir insan kaynakları stratejilerine yönelik görüşlerin değerlendirilmesi: Yalova ili örneği

21.yüzyılın iş dünyası; krizlerin, belirsizliklerin ve çevresel tehditlerin hızla arttığı, işin, işverenin ve çalışanların yeniden tanımlandığı bir dönemi ifade etmektedir. Bu dönemde işletmeler, yalnızca kâr odaklı bakış açılarıyla varlıklarını sürdürmenin yeterli olmadığını fark etmişlerdir. Sosyal, çevresel ve ekonomik baskıların etkisiyle de sürdürülebilirlik ilkelerini benimsemeye başlamışlardır. İşletmelerin sürdürülebilirlik stratejilerini etkili biçimde hayata geçirebilmelerinde insan kaynakları yönetimi(İKY) uygulamalarının kilit bir rol üstlendiği görülmektedir. Bu çalışma, Yalova ilindeki özel sektör işletmelerinde sürdürülebilir İKY stratejilerinin ne ölçüde benimsendiğini, uygulandığını ve kurumsal süreçlere nasıl entegre edildiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilirlik kavramı, sadece çevresel boyutlarıyla değil; sosyal, etik ve yönetsel açılardan da değerlendirilmesi gereken bütüncül bir yaklaşıma işaret etmektedir. Bu bağlamda İKY, örgütlerin uzun vadeli hedeflerine ulaşmasında stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup, veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen ve Yalova ilinde çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren özel işletmelerde görev yapan 11 insan kaynakları (İK) profesyonelinden oluşmaktadır. Görüşmeler, etik kurul onayı alındıktan sonra yüz yüze gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler MaxQDA 2024 programı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Sürdürülebilir İKY, işletmeleri kısa vadeli ve dar kapsamlı hedeflerden uzaklaştırarak, uzun vadeli başarıya, çalışan refahına ve kurumsal sorumluluk anlayışına yönlendiren bütüncül bir yaklaşımdır. Sürdürülebilir İKY, yalnızca çalışanı işe almak ya da pozisyonlara uygun insan gücünü sağlamakla sınırlı kalmamakta; tüm paydaşların ihtiyaçlarını gözeten, insanı ve çevreyi merkeze alan bir anlayış sunmaktadır. Yalova ilindeki özel sektör işletmeleri üzerine yapılan bu araştırma, sürdürülebilir İK stratejilerinin bölgesel düzeydeki uygulamalarına ilişkin önemli veriler sunmuştur. Bulgular, bazı işletmelerde bu stratejilerin farkındalık düzeyinde kaldığını, kurumsal kültüre yerleşebilmesi için ise daha yapısal yaklaşımlara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. İK departmanlarının sadece bir destek birimi olarak değil, dönüşümün merkezi olduğu bu çalışmayla bir kez daha vurgulanmıştır. Çünkü sürdürülebilir bir işletme yapısının temelinde, sürdürülebilir bir iş gücü bulunmaktadır. Çalışanların fiziksel, zihinsel ve duygusal iyilik hallerine yatırım yapan; çevresel duyarlılığı gözeten ve uzun vadeli istihdam politikaları benimseyen bir İKY, yalnızca işletme başarısına değil, toplumsal faydaya da doğrudan katkı sunmaktadır. Sonuç olarak, sürdürülebilir İKY, günümüzün karmaşık ve değişken iş ortamında, işletmelerin sadece ekonomik değil, sosyal ve çevresel anlamda da sorumlu davranabilmelerini sağlayan stratejik bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu anlayışın yerleşmesi, yalnızca işletmelerin değil, içinde bulundukları toplumların da sürdürülebilir geleceğine katkı sağlayacaktır.