Özel uzay yatırımlarının uluslararası uzay hukukuna uygunluğunun incelenmesi: "Starlink" Projesi örneği

Devletler ve özel şirketler tarafından sürdürülen uzay faaliyetleri, teknolojinin de gelişmesiyle birlikte günümüzde birçok alana etki eden sonuçlar doğurmaktadır. Uzay faaliyetlerinin başlangıç noktası, Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği arasında gerçekleşen 'uzay yarışı' olarak kabul edilmektedir. Dönemin iki süper gücü tarafından uzay faaliyetleri, güvenlik kaygıları güdülerek bir prestij mücadelesi olarak yürütülmüştür. Uzay teknolojilerinin ve faaliyetlerinin kapsamının gelişmesiyle, özellikle son 20 yıldır özel şirketler de bu alanda aktif aktörler olmaya başlamıştır. Hem devletler hem de bireysel kullanıcılar tarafından özel şirketlerin sunduğu hizmetlerin kullanılması, globalleşmenin de verdiği ivmeyle bir sivil bir uzay sektörünün oluşmasına sebep olmuştur. Uzay faaliyetlerinde devlet ve diğer aktörlerin çalışmalarına hukuki düzenlemeler getiren Uluslararası uzay hukukunun ana kaynakları, Birleşmiş Milletler gözetiminde Soğuk Savaş döneminde hazırlanan uluslararası anlaşmalardır. Bu anlaşmalar dışında yine Birleşmiş Milletler tarafından uzayın kullanımı konusunda kabul edilen ilkeler de mevcuttur. Günümüzde uzay faaliyetlerinin ekonomik kazanç hedefleyen firmalar tarafından da yürütülmesi, uzay sektörünün giderek büyüyen bir alan olmasına sebep olmuştur. Dünya genelinde on binlerce firma uzay faaliyetleri kapsamında çalışmalarını gerçekleştirmektedir. Yapılması hedeflenen uzay projeleri dahilinde, gelecek yıllarda uzay alanında yaşanabilecek hukuki ve çevre merkezli sorunlar literatürde tartışılan konulardandır. Bu kapsamda gerçekleşen özel sektör yatırımlarının, uluslararası uzay hukukuna uygunluğu bu çalışma dahilinde incelenmiştir. Çalışmada literatüre dayalı veri toplama yöntemi kullanılmıştır. Literatür dışı veriler ise uluslararası kuruluşların hazırladığı yıllık raporlardan toplanmıştır. Çalışma genelinde uzay faaliyetlerinin tarihsel gelişiminde devletlerin politikaları, uzay faaliyetlerinin Soğuk Savaş dönemine göre güncel durumu, uzay hukukunu oluşturan ana kaynakların içerikleri, uzay sektörünün dinamikleri incelenerek 'Starlink Projesi' örneğinde değerlendirilmiştir.