Özofagus varis kanamalarında klinik, etiyolojik ve endoskopik farklılıkların mortalite üzerine etkisi

Amaç: Özofagus varis kanaması geçiren hastaların klinik özellikleri, etiyolojik farklılıkları, endoskopik bulguları ve uygulanan tedavilerin mortalite üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Gastroenteroloji Bilim Dalında takip ve tedavi edilen, 01.01.2010-31.12.2020 tarihleri arasındaki siroz, HCC ve özofagus varis kanaması tanılı hastalar incelenmiş, içlerinden 18 yaş ve üzeri özofagus varis kanaması geçiren 155 hastanın tanı anındaki laboratuvar değerleri, klinik özellikleri, eşlik eden komorbiditeleri, etiyolojik farklılıkları, endoskopik tedavileri, ölen hastaların ölüm tarihleri retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan özofagus varis kanaması geçirmiş 155 hastanın 151'i sirotik, 4'ü non sirotik idi. Hastaların özgeçmişlerine bakıldığında 75'inde diyabet, 58'inde hipertansiyon, 15'inde kalp yetmezliği, 22'sinde KBH tanıları vardı. Hastaların 9'unun F1, 55'inin F2, 91'inin ise F3 varisi vardı. Etiyolojiler incelendiğinde kriptojenik karaciğer sirozu tanılı 33 hasta, HCV tanılı 27 hasta, HBV tanılı 26 hasta, NASH tanılı 15 hasta, alkol ilişkili 14 hasta olduğu görüldü; 20 hastanın tetkikleri yetersizdi. 49 hasta Child A, 70 hasta Child B, 36 hasta Child C olup; ortanca MELD-Na skoru: 13, ortalama APRI skoru: 2,55, ortalama FIB-4 skoru: 8,73, ortalama Hemoglobin: 10,56 gr/dl, ortalama PLT: 114,1*10^3/ul olarak hesaplandı. Özofagus varis kanaması geçiren ve ölen hastalar incelendiğinde ilk varis kanamasından ortalama 831 gün sonra ölüm görüldü. Sonuç: Çalışmamızdaki özofagus varis kanaması geçiren hastaların klinik, etiyolojik ve endoskopik özellikleri incelendiğinde; cinsiyet dağılımı, yaş, asit, peritonit, hepatik ensefalopati ve hepatorenal sendrom gibi komplikasyonların mortalite üzerine etkileri literatür ile benzer görülmüş; en sık etiyoloji ise literatürden farklı görülmüştür. Literatürde olduğu gibi özofagus varis kanaması geçiren hastalarımızın büyük bir kısmında portal hipertansiyonun sebebi karaciğer sirozudur. Asit, peritonit, hepatik ensefalopati ve hepatorenal sendrom gibi komplikasyonların mortalite üzerine anlamlı etkilerinden dolayı özofagus varis kanaması geçiren hastalarda bu komplikasyonların gelişmelerinin önlenmeleri ve tedavileri son derece önemlidir. Gastrointestinal sistem kanaması geçiren siroz hastalarında özofagus varis kanamaları mutlaka akla gelmelidir. Anahtar Kelimeler: Siroz, Özofagus Varisi, Varis Kanaması, Portal Hipertansiyon, Karaciğer Sirozu, Endoskopi, Hepatit, Mortalite