Establishment of an experimental system to study p53 effects in Saccharomyces cerevisiae

p53 proteinin Saccharomyces cerevisiae mayasındaki etkilerini incelemek için deney sisteminin oluşturulması Tuba Dinçer Yüksek Lisans Tezi,Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Tez yöneticisi: Prof. Dr. Mehmet Öztürk Ağustos 1997, 82 Sayfa Bu çalışmanın amacı, Saccharomyces cerevisiae maya hücrelerinde insan p53 proteininin ve mutant formunun etkilerini görmek için deneysel bir modelin oluşturulmasıdır. p53 proteininin DNA hasarına karşı tepki gösteren ve bu şekilde genom dengesini kontrol eden bir protein olduğu memeli hücrelerinde daha önce gösterilmişti. Biz DNA hasarına karşı insan p53 proteininin maya hücresinde gösterdiği etkilerle ilgilendik ve bunun için de ilk olarak mayada deneysel bir sistem kurduk. Bu deneysel sistemin oluşturulmasında, mutant p53-248W proteinini ekspres eden pAK31 plasmidi ve kontrol olarakta bu proteini ekspres etmeyen pL3 plasmidi kullanıldı. Bu şekilde mutant p53 ekspres eden ve etmeyen iki farklı maya hücre populasyonu oluşturuldu. p53 proteininin hücre çoğalmasını engellediğini gösteren raporlardan dolayı çalışmalarda p53 proteini kullanılmadı. Bu sistemde ilk olarak pAK31 vektörü ile transforme edilen maya hücrelerinde, p53 proteinininin ekspresyonu gösterildi. Daha sonra mutant p53-248W proteininin, maya hücrelerinin büyüme hızına etkisi analiz edildi ve mutant p53 ekspres eden ve etmeyen maya hücrelerinin büyüme hızında hiçbir fark görülmedi. Mutant p53-248W proteininin maya hücrelerinde, DNA hasarına karşı bir tepki gösterip göstermediğini kontrol etmek için maya hücreleri DNA hasarına yol açan, UVC-ışınlarına ve cisplatine maruz bırakıldı. Memeli hücrelerinde p53 proteininin DNA zararına tepkisi daha önceden UVC-ışınları ve cisplatinle gösterilmişti. p53 geninin arjinin amino asidine denk gelen 248. kodonu en sık rastlanan mutasyon noktası olmasının yanısıra p53 proteininin DNA ile etkileşen kısmıdır. Mutant p53-248' in (arg->trp) DNA ile etkileşimindeki özgüllüğünden yoksun kalması dolayısıyla transkripsiyon faktörü olarak işlev görme özelliğini kaybeder. Mutant p53-248W proteininin DNA hasarına gösterdiği tepki hakkında çok fazla rapor bulunmamakla beraber, bir rapor da UVC-ışını karşısında mutant p53-248W proteininin aktif genlerin tamirini azalttığı gösterilmiştir. Bu çalışmada mutant p53-248 proteini ekspress eden maya hücrelerinin, DNA hasan sonucunda hücrelerin canlı kalmasına olan etkisine paralel olarak, bu hücrelerde mutant p53 protein seviyeleri de incelenmiştir. DNA hasan karşısında mutant p53- 248W proteininin canlı kalan maya hücresi sayışma etkisi belirlenmediği gibi p53 protein seviyesinde de bir farklılık görülmemiştir. iv