Palladyum N-heterosiklik karben komplekslerinin sentezi ve C-C bağ oluşum reaksiyonlarındaki aktivitelerinin incelenmesi

N-heterosiklik karbenler (NHC) ve geçiş metal kompleksleri, son yıllarda organometalik kimya ve homojen katalizörler için vazgeçilmez bir ligand grubu olmuştur. NHC kompleksleri çapraz eşleşme, C-C bağ oluşum reaksiyonları, C-H aktivasyonu, hidroformilasyon, hidrojen transfer reaksiyonları, metatez gibi pek çok organik reaksiyonda katalizör olarak kullanılmaktadır. M-NHC komplekslerinde M-C bağı benzeri olan fosfin komplekslerindeki M-P bağına göre daha kararlı olduğu için katalitik reaksiyonlarda yüksek katalitik aktivite ve seçicilik sergileyebilmektedirler. Bu nedenle tez kapsamında ditopik NHC benzimidazol karben öncülleri ve bu öncüllerin iki metal merkezli Pd-PEPPSI kompleksleri sentezlenerek Suzuki-Miyaura, Mizoroki-Heck ve Sonogashira-Hagihara gibi C-C eşleşme reaksiyonlarındaki katalitik aktiviteleri incelenmiştir. Bulunan sonuçlar şu üç başlıkta özetlenebilir; 1) Farklı elektronik ve sterik etki oluşturabilen ditopik-NHC benzimidazolyum karben öncülleri (2a-i) sentezlendi ve yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatıldı. 2) Hazırlanan ditopik NHC benzimidazol karben öncülleri, PdCl2 ve K2CO3 ile piridin içerisinde çift metal merkezli palladyum-PEPPSI kompleksleri (3a-g) sentezlendi ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile aydınlatıldı. 3) Sentezlenen çift metal merkezli Pd-NHC-PEPPSI kompleksleri (3a-g) Suzuki-Miyaura, Heck ve Sonogashira gibi C-C bağ oluşum reaskiyonlarında öncül katalizör olarak kullanılıp katalitik aktiviteleri incelendi. ANAHTAR KELİMELER: N-Heterosiklik karben, ditopik yapılı karben öncülleri, C-C bağ oluşum, palladyum-PEPPSI karben kompleksi.