Palyatif bakım alan terminal dönem kanser hastalarında solunum egzersizlerinin ağrı, dispne ve fonksiyonelliğe etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, palyatif bakım alan terminal dönem kanser hastalarında yapılandırılmış solunum egzersizlerinin fizyolojik, hematolojik ve semptomatik etkilerini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya Eyüpsultan Devlet Hastanesi palyatif bakım servisinde yatmakta olan terminal dönem kanser hastası 39 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar, randomizasyon yöntemiyle müdahale grubu (n=22) ve kontrol grubu (n=17) olarak ikiye ayrıldı. Müdahale grubuna, fizyoterapist eşliğinde uygulanan diyafragmatik ve büzük dudak solunumu içeren yapılandırılmış bir egzersiz programı uygulandı. Müdahale 5 gün sürdü. Müdahale öncesi ve sonrası fizyolojik (SpO₂, nabız), hematolojik (hemoglobin, lökosit, trombosit, CRP) ve semptomatik veriler (VAS, CDS, ESAS-r) toplandı. Bulgular: En belirgin iyileşme SpO₂ değerlerinde gözlendi. Oksijen satürasyonu müdahale grubunda anlamlı şekilde artarken, kontrol grubunda düşme eğilimindeydi. Solunum egzersizi sonrası nabız düzeyinde izlenen düşüş, egzersizin parasempatik sinir sistemi üzerindeki düzenleyici, rahatlatıcı etkisini ortaya koymaktadır. Hemoglobin, lökosit ve trombosit düzeylerinde anlamlı fark saptanmadı; ancak CRP değeri müdahale grubunda stabil kalırken, kontrol grubunda artış eğilimindeydi. Müdahale grubu semptomlarında; dispne (çaba duygusu, rahatsızlık, anksiyete), ağrı, iştahsızlık ve yorgunluk düzeylerinde anlamlı azalmalar gözlendi. Kontrol grubunda ise bu parametrelerde belirgin bir düzelme görülmedi, bazı semptomlarda kötüleşme izlendi. Sonuç: Yapılandırılmış solunum egzersizleri, terminal evre kanser hastalarında güvenli, uygulanabilir ve etkili bir tamamlayıcı müdahale yöntemi olarak öne çıkmaktadır. Egzersizler, oksijenlenmeyi artırmakta, subjektif semptom yükünü hafifletmekte ve hastaların hem fiziksel hem de psikolojik iyilik hallerine katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, solunum egzersizlerinin palyatif bakım protokollerine entegre edilmesini desteklemektedir.