Pandemi döneminde değişen tüketim alışkanlıkları: İstanbul (Başakşehir ilçesi örneği)

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ); dünyanın farklı bölgelerinde yayılan, ölümcül ve küresel bir tehdit içerdiği için, 13 Mart 2020 tarihinde, COVID-19'u "Pandemi" hastalıklar grubuna eklemiştir. COVID-19; bireylerin gündelik yaşantılarında sağlıktan ekonomiye, eğitimden çalışma sistemine kadar birçok alanda çok yönlü değişimlere neden olmuştur. Kısa zamanda tüm dünyayı etkisi altına almış ve bir dönem yaşamları sonlandırabilecek bir güce sahip olmuş bu virüse karşı yapılması gerekenler konusunda tüm dünya fikir birliğine varmıştır. İnsanların salgın dolayısıyla kişisel hijyene önem vermesinin yanı sıra mecburi sosyal izolasyon ve mesafenin yarattığı etkiler, bireylerin alışveriş davranışlarındaki değişimi tetiklemiştir. COVID-19'un ortaya koyduğu devinimsel süreç, insanlık adına her alanda büyük bir deneyim olmuştur. Ülkelerin şehirlerarası seyahati yasaklaması, sokağa çıkabilme anlamında yaş sınırlaması, okulların kapanması, insanların virüse yakalanma korkusuyla evden çıkamaması gibi durumlarla karşılaşılmış olunsa da iletişimin devamlılığı ve etkinliğinin sağlanması açısından teknolojinin önemi daha iyi anlaşılmıştır. Bu dönemde tüketim anlayışındaki en ciddi değişimin, teknoloji dolayımlı alışveriş ve kişilerarası iletişim kategorilerinde yaşandığı görülmektedir. COVID-19 sürecinde tüketicilerin hastalık korkusu ve kısıtlamalarla karşı karşıya kalmasıyla birlikte tüketim ve satın alma davranışları da değişmiştir. Bu dönemde hijyen ürünleri ve stoklanabilir ürünlerin tüketiminde artış yaşanmıştır. Tüketiciler güvenli ve temassız olduğu için e-ticarete yönelmiştir. Değişen tüketim davranışlarının bir kısmının pandemi sonrası dönemde de devam edeceği araştırmalar sonucunda öngörülmüştür. Ancak hangilerinin devam edeceği salgın sonrasında yapılacak araştırmalardan elde edilen veriler sonucunda belirlenecektir. Bu çalışmada COVID-19 sürecinin tüketiciler üzerindeki etkilerinin tüketici davranışı ve satın alma davranışı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu değişikliklerin tespitini ve analizini yapmayı hedefleyen bu tez çalışması, teorik ve ampirik olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Teorik bölümde; tüketici davranışları kavramı, özellikleri, unsurları ve yapısı, tüketici davranış modelleri, tüketici davranışlarını etkileyen kültürel faktörler, sosyal faktörler, psikolojik faktörler ve kişisel faktörlerden bahsedilmiştir. Uygulama bölümünde ise; İstanbul ilinin Başakşehir ilçesinde yaşayan sakinlerin, pandemi sürecinde, tüketim davranışlarındaki değişim araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi seçilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Pandemi, Tüketim, Tüketici Davranışı,Tüketim Toplumu