Pandemi döneminde özel ve kamu transferlerinin etkileşimi: panel veri uygulaması

Pandemi dönemi ülkelerin ekonomilerinde büyük hasarlara yol açmış bir dönemdir. Uzun vadede pandemi döneminin olumsuz etkilerini hafifletip ekonomik olarak toparlanmanın toplumun her kesiminde gerçekleşmesi sosyal transferlerin kapsayıcılığına ve sürekliliğine bağlıdır. Sosyal transferler, gelir eşitliğinin sağlanmasında rol oynaması sebebiyle uzun vadede pandemi döneminin etkilerini hafifletmek için uygulanacak politikalar üzerinde önemli rol oynamaktadır. Bu tez çalışması pandemi döneminde Türkiye'deki kamu transferleri ile özel transferler arasındaki ilişkiyi inceleyerek kamu transferlerinin özel transferler üzerinde dışlayıcılık etkisinin varlığını analiz etmektedir. Bu araştırmada Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması Panel Mikro Veri Setini kullandık. Veri seti 2019-2022 yıllarını kapsayan dönemde Türkiye'de hane halkı ve fert düzeyindeki gelir ve demografik değişkenler hakkında bilgiler içermektedir. Rassal etkiler tobit analizi kullanılarak kamu transferleri ve özel transferler arasındaki ilişki incelenmiş özel transferleri etkileyen değişkenler analiz edilmiştir. Sonuç olarak, pandemi döneminde Türkiye'de özel transferlerin motivasyon kaynağının fedakârlık olduğu görülmüştür. Analiz dönemi boyunca kamu transferlerinin özel transferler üzerinde dışlayıcı etkisi görülmemiştir. Fakat emeklilik ve bağımlılık gelirlerinin özel transferler üzerinde dışlayıcılık etkisi vardır. Cinsiyet kategorisine baktığımızda kadınlar erkeklere göre daha fazla sosyal transfer almışlardır. Hane türlerine göre özel transferler incelendiğinde tek eş ve çocuklardan oluşan haneler diğer hane türlerine göre daha fazla özel transfer almışlardır. Eğitim seviyelerine göre analiz ettiğimizde ise eğitim seviyesi arttıkça alınan özel transfer miktarı azalmıştır. Analiz yapılan dönemde kamu transferlerinin gelir konusunda daha hassas ve kırılgan gruplar hedef alınarak yapıldığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kamu Transferleri, Özel Transferler, Fedakârlık