Panik Bozukluk tanısı almış hastalarda yanlış baş etme stratejileri, anksiyete ve depresyon ile ilişkisi

Panik bozukluk (PB) en sık görülen psikolojik rahatsızlıklardan biridir. PB sürecinin başlangıcı genellikle çevresel veya psikolojik faktörlerle yakından ilişkilidir ve genellikle süregendir. Bilişsel ve davranışçı kurama göre anksiyete bozukluklarında ve özellikle panik bozuklukta hastalığın sürmesinin en önemli faktörlerinden birisi de yanlış baş etme stratejilerinin varlığıdır. Yanlış başetme stratejileri (YBS) olumsuz uyarıcının olabileceği ortamlardan uzak durmaktır. Yani bir anlamda korunmak için önlem almaktır. YBS anksiyetenin devamı ve kalıcı olmasında önemli bir rol oynar. Kaçma ve kaçınma davranışları kişiyi anlık stresten kurtarırken aslında daha fazla anksiyetenin yerleşmesini sağlar. Bu çalışmanın amacı, panik bozukluk tanısı almış hastalarda yanlış baş etme stratejilerinin belirlenmesi ve anksiyete ve depresyon ile ilişkisinin incelenmesidir. Nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı kesitsel bir araştırma olarak planlanan çalışmamızda Nisan 2017/ Nisan 2019 tarihleri arasında özel bir muayenehaneye başvuran PB tanısı almış 56 katılımcı analiz edilmiştir. Bu hastaların yanlış başetme stratejileri (YBS) psikyatrist görüşmesi ve ardından psikolog görüşmesi sırasında nitel yöntemler ile hastaların sözel beyanlarının içerik analizi ile listelenmiş ve gruplanmıştır. Katılımcılara aynı zamanda Beck anksiyete (BAÖ), STAI anksiyete, Beck depresyon (BDÖ), PASS ölçekleri ve kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmaya 31 kadın (%55,4), 25 erkek (%44,6) alınmıştır. Bu araştırmanın nitel çalışma basamağında elde edilen içerik analiz çözümlemelerine dayanarak YBS üç ana grupta toplanmıştır: 1-Kardiak (kalple ilgili-n=25), 2-Solunumsal (n=12), 3- Mental (n=19). Bu üç grubun anksite düzeyleri karşılaştırldığında aralarında fark olmadığı saptanmıştır. BDÖ, BAÖ, STAI-Tve STAI-S puanları yaş gruplarına ve medeni duruma göre farklılık göstermemektedir. Kaçınma sayısı (YBS) arttıkça BDÖ, BAÖ, STAI-1ve STAI-2 puanları anlamlı olarak artmaktadır. PB hastalarında YBS türlerinin ve sayısının belirlenerek gruplandırılması bu hastalarınanksiyete tedavisinde önemli katkı sunacaktır. Nitekim bu hastaladaki tedavinin amacı; strese karşı duyusal hassasiyeti, belirli durumlarda oluşan kaygı verici düşünceleri ve bu durumlarla ilişkili kaçınma davranışlarını azaltmak için YBS lerini ortadan kaldırmaktır.