Patates altın kist nematodu, Globodera rostochiensis'in patates verimine etkisinin araştırılması

Patates altın kist nematodu, Globodera rostochiensis (Wollenweber) Skarbilovich (Tylenchida: Heteroderidae) dünyada ekonomik açıdan en önemli patates zararlılarından birisidir. Genellikle patates yetiştirilen alanlarındaki dağılımları ve yoğunluklarını belirlemek amacıyla bu nematod için rutin olarak sürveyler gerçekleştirilmektedir. Morfolojik ve moleküler analizler bu nematodun kesin tanısını yapmak ve mücadele stratejilerini oluşturmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu çalışma, İzmir ilinin Bozdağ ve Ödemiş lokasyonlarında 2017 ve 2018 yılları patates yetiştiriciliği sezonlarında alınan toprak örneklerinin %96'sının G. rostochiensis ile enfekte olduğunu göstermiştir. Bulaşık alanlardaki ortalama kist sayısı, 0.01 ila 3.70 kist/g toprak arasında değişmiştir. Globodera rostochiensis'in ikinci dönem larva ve kistlerinin morfolojik ve morfometrik karakterlerinin incelenmesi sonucu, Bozdağ ve Ödemiş'ten elde edilen popülasyonlar arasındaki farklılıklar ortaya konmuştur. Nematodların, ribozamal gen bölgesi kullanılarak moleküler teşhisleri gerçekleştirilmiştir. Morfolojik ölçümler ve filogenetik analizler sonucunda Bozdağ ve Ödemiş'ten elde edilen popülasyonlar arasında küçük farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada farklı etken maddeli nematisidlerin G. rostochiensis kontrol etmek suretiyle ortaya koyacağı verim farklılıkları da araştırılmıştır. Sonuçlar en fazla verim artışının % 34.35 ile nematodun Ödemiş populasyonuna karşı 900 g/l Fosthiazate'in ekim öncesi toprak uygulaması ile ekimden 45 gün sonra yeşil aksam uygulaması kombinasyonunda nematodun kontrol edildiği parsellerden elde edilmiş ve bunu aynı popülasyona %31.51 verim artışı ile 400 g/l Fluopyram 'ın ekim öncesi toprak uygulaması ve Ödemiş popülasyonunda % 27.13 verim artışı ile 900 g/l fosthiazate 'in ekim öncesi toprak uygulaması yapılan nematodun kontrol edildiği parseller takip etmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, çiftçi koşullarında daha etkili bir şekilde mücadele edebilmek için nematodun fizyolojisini, ekolojisini ve biyolojisini daha iyi anlamaya yardımcı olacaktır.