Patent lisansı sözleşmesinde tarafların hukuki durumu

Lisans sözleşmesi, fikri ve sınaî mülkiyet alanındaki gayrı maddi bir hakkın, hak sahibi tarafından üçüncü kişilere kullandırılması amacını güden bir sözleşmedir. Lisans sözleşmesi ekonomik ve hukuki bakımdan son derece önemli bir sözleşme olmasına rağmen, henüz yasal bir zemine oturtulmamıştır. İnceleme konumuz olan patent lisansı sözleşmesine ise 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de yer verilmiştir. Ancak buradaki düzenleme, patentten doğan hakların lisans sözleşmesine konu olabileceğini belirtmekte ve buna ilişkin bazı kurallar öngörmektedir. Dolayısıyla patent lisansı sözleşmesinin hukuki nitelik bakımından isimsiz bir sözleşme olduğunu ifade etmek mümkündür.Patent lisansı sözleşmesi, lisans verenin, patentten doğan haklarının kullanımı konusunda lisans alanı yetkilendirdiği bir sözleşmedir. Lisans veren, yaratıcı zekâsını kullanarak meydana getirdiği patentli buluşu lisans alanın yararlanmasına sunarak gelir elde etmekte; lisans alan ise kullandığı teknoloji sayesinde, birçok bakımdan rakipleri karşısında üstün bir konuma kavuşmaktadır. Karşılıklı çıkarlar dengesinin gözetildiği patent lisansı sözleşmesi, taraflar arasında sürekli bir borç ilişkisi kurmaktadır. Bu hukuki ilişkide tarafların yükümlülükleri büyük bir önem taşımaktadır.Patent lisansı sözleşmesinde lisans verenin en temel yükümlülüğü, sahip olduğu patent hakkını lisans alanın kullanımına sunmak ve bu kullanımın gerektiği şekilde gerçekleşmesini sağlamaktır. Böylece lisans veren, hakkının kullanılmasını yasaklama yetkisini lisans alana karşı ileri süremeyecektir. Lisans alan ise patentli buluştan yararlanmasının karşılığı olarak lisans verene uygun bir bedel ödeme yükümlülüğü altındadır. Bununla birlikte patent lisansı sözleşmesi, günümüzün teknik ve ekonomik koşulları altında, bu denli basit bir hukuki ilişki olarak değerlendirilemez. Taraflar yaptıkları sözleşmede gerek sözleşmenin yapılış amacından gerekse aralarındaki güven ilişkisinden kaynaklanan çok çeşitli yükümlülükler öngörmektedirler.Anahtar Kelimeler:1- PATENT 2- LİSANS SÖZLEŞMESİ 3- TEKNOLOJİ4- SÜREKLİ BORÇ İLİŞKİSİ 5- KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLER