Peptit temelli nanomateryallerin hazırlanması ve hücresel etkileşimlerinin incelenmesi

Kanser hastalıklarına karşı alışılagelmiş tedavi yöntemlerinde rastlanan tümör invazyonu, farklı dokulara tümörün yayılması ve çoklu ilaç direnci gibi dezavantajlardan ötürü, yeni yöntemler geliştirmek büyük öneme sahiptir. Gen terapisi alanında terapötik geni hedef dokuya taşıyan, kendiliğinden düzenlenme, biyo-uyumluluk ve biyo-bozunurluk gibi avantajlara sahip nano-materyallerin üretiminde öne çıkan peptit temelli yapılara, moleküler tanıma fonksiyonları nedeniyle her geçen gün ilgi artmaktadır. Tez kapsamında, gen susturucu olarak kullanılan siRNA'ları kanser hücrelerine taşımak üzere kendiliğinden düzenlenebilen boyutu ve dengelenmiş yüzey yükü bakımından yeni olan difenilalanin amid (FFA) temelli nano-materyaller (NM) sentezlendi. FFA-NM'ler sentezlendikten sonra Ca2+ iyonları ile dekore edildi. Karakterizasyon çalışmaları kapsamında SEM (taramalı elektron mikroskobu), TEM (transmisyon elektron mikroskobu), MS (kütle spektrometresi), DLS (dinamik ışık saçılma), Zeta-potansiyel ölçümü, Image J boyut değerlendirmesi ve FTIR (Fourier dönüşümü kızılötesi) spektroskopisi ile analiz edildi. Biyolojik moleküllerle korona oluşturma potansiyellerini değerlendirmek için sentezlenen FFA ve Ca2+-FFA-NM'ler HSA, IgG ve DNA molekülleri ile etkileştirildi. NM'lerin yüzeyinde oluşan korona tabakası DLS ve spektrofotometrik olarak değerlendirildi. Gerçekleştirilen hücre toksisite ve internalizasyon testlerinden sonra elde edilen bazı bulgular şöyle özetlenebilir: Ortalama boy dağılımı 87,93 nm olan FFA-NM'lerin yüzey yükleri -20,1 mV iken Ca2+ dekorasyonundan sonra +9,3 mV olmuştur. Yüzey yük dağılımı, Ca2+-FFA-NM'lerin HSA, IgG ve DNA molekülleri ile oluşturduğu korona yapılarına göre de sırasıyla -7,6, -3,7 ve -9,7 mV olarak belirlenmiştir. Ca2+-FFA-NM'lerin HeLa ve HT29 hücre hatlarıyla 24 saatlik etkileşimleri sonrasında toksisite görülmemiştir. Farklı siRNA türlerinin (Mcl-1 ve Bcl-xL) Ca2+-FFA-NM'ler ile oluşturduğu komplekslerinin HeLa ve HT29 hücre hatlarına internalize olduğu ve canlılıklarında yaklaşık %36 oranında bir azalmaya neden olduğu görülmüştür. Bu çalışmada kullanılan FFA tabanlı NM'ler biyo-uyumlu olup, susturucu siRNA'ların kanser hücrelerine internalizasyon derecesini artırmak için yapılacak olan daha ileri çalışmalarda umut vadedeceği düşünülmektedir.