Periodontal hastalığın patogenezinde sirkadiyen saat genlerinin incelenmesi

Amaç: Sirkadiyen ritim doku ve hücrelerin fizyolojik aktivitelerini düzenleyen bir döngüdür. Sirkadiyen ritimdeki düzensizliklerin otoimmün hastalıklar ve kanser gibi çeşitli hastalıklarla ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı benzer uyku döngüsüne fakat farklı periodontal hastalığa sahip bireylerin dişeti dokusunda, sirkadiyen ritim ile ilişkili yapıların gen ve protein düzeyini inceleyerek periodontal hastalığın sirkadiyen ritim üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Materyal ve Metot: Çalışmaya sistemik olarak sağlıklı ve sigara kullanmayan, benzer uyku düzenine fakat farklı periodontal hastalığa sahip 60 birey (periodontal olarak sağlıklı [n=20; 10 erkek ve 10 kadın], gingivitis [n=20; 10 erkek ve 10 kadın] ve periodontitis [n=20; 10 erkek ve 10 kadın]) dahil edilmiştir. Katılımcılardan toplanan dişeti örneklerinde sirkadiyen ritim ile ilişkili yapılardan BMAL1, CLOCK, CRY1, CRY2, Per1, Per2, Per3, Rev-Erb-β, ROR-α'nın gen ve protein düzeyleri Western Blot ve RT-qPCR ile analiz edilmiştir. İnflamasyonla ilişkili yapılar IL-1β, IL-6, TNF-α, NF-κB, IFN-γ, RANKL ve OPG gen ekspresyon düzeyleri RT-qPCR yöntemiyle analiz edilirken, IL-1β ve IL-6 protein seviyeleri ELISA ile saptanmıştır. Bulgular: Periodontitisli hastalarda dişetinde CLOCK ve Per3 gen ve protein düzeyleri anlamlı oranda yüksek; CRY1, CRY2, Per1, Per2 ve Rev-Erb-β gen ve protein düzeyleri ise düşük bulunmuştur (p<0.05). İnflamatuar yapılardan IL-1β, IL-6, TNF-α, NF-κB ve IFN-γ ile CLOCK ve Per3 arasında pozitif bir korelasyon saptanırken, aynı yapılar ile CRY1, CRY2, Per1, Per2 ve Rev-Erb-β arasında ise negatif bir korelasyon saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Periodontitis varlığı, benzer uyku döngüsüne sahip bireylerin dişetindeki sirkadiyen saat gen ve protein ekspresyonunu değiştirerek sirkadiyen ritmi bozabilir. Sirkadiyen saat genleri periodontal hastalıklardaki inflamatuar süreçlerle etkileşimde olabilir. Anahtar Kelimeler: CRY1, İnflamasyon, Sirkadiyen Ritim, Saat Genleri, Periodontitis, Per1