Wilfrid Sellars'ın mantıksal gerekçeler ve doğal sebepler ayrımı ışığında bilinçaltı kavramının felsefi değerlendirmesi

Wilfrid Sellars, bilginin, doğa ve bilen zihin arasında gerçekleşen doğrudan ve doğal bir sebep – sonuç ilişkisi neticesinde meydana gelemeyeceğini ortaya koyarak "doğa ve zihin" problemine yeni bir boyut getirmiştir. Bilgi ve bilme söz konusu olduğunda, ontolojik farkların belirleyici olmadığını öne sürmüş, zihin ve doğa ikiliği olarak ifade edilen kavramsal ayrımı yeniden tanımlamıştır. Bilmeye dair (epistemik) olanın karakteristik özelliğini anlamlılık ve mantıksal/çıkarımsal gerekçelilikten doğan normativite olarak tanımlamış; bunun dışında kalanları ise, epistemik olmayan, mantıksal gerekçelilik taşımayan, doğal, fiziksel sebep – sonuç ilişkileri içinde meydana gelen kendiliğinden oluşumlar olarak nitelendirmiştir. Bu tanımını, anlam dünyası olarak da niteleyebileceğimiz mantıksal gerekçeler düzlemi ile, doğal sebepler düzlemi olarak somutlaştırmıştır. Bu iki düzlemi birbirinden niteliksel olarak farklı, ve mantıksal olarak bağımsız iki ayrı alan olarak kavramsallaştırmıştır. Bu tezin temel amacı, Sigmund Freud'un psikanaliz teorisi içerisinde tanımladığı bilinçaltı kavramının, Sellars'ın mantıksal gerekçeler ve doğal sebepler ayrımı açısından çelişki teşkil edip etmediğini araştırmaktır. Bu bağlamda Wilfred Bion'un düşünme kapasitesinin gelişimini açıkladığı psikanalitik teorisi, Sellars'ın ortaya koyduğu ayrım çerçevesinde değerlendirilmektedir. Araştırmanın sonucunda, mantıksal gerekçeler düzleminin bilinçli kabullenmelerden ibaret olmadığı, bilinçaltını da kapsadığı savunulmaktadır. Bu tezin koşulu ise, anlamın, öznenin kendini bağlamak durumunda kaldığı, geçerliliğini bireyler arası ortak paylaşımdan alan dışsal bir gerçeklik olmasıdır. Anlamın özne için bağlayıcı olabilmesi için, bilinç düzeyinde bir farkındalık şart değildir, mantıksal neden – sonuç ilişkilerine dair bir farkındalık yeterlidir. Özneyi bağlayan bu mantıksal semantik yükümlülük, öznenin bilinç düzeyindeki kabullenmesinden doğan yükümlülükten ayrıştırılabilirse, düşüncelerin bastırılması olgusu (represyon) da Sellars'ın ortaya koyduğu çerçeve ile tutarlı olarak yorumlanabilir.