Pigment epitel dekolmanı olan rekürren yaşa bağlı makula dejenerasyonu olgularında pigment epitel dekolmanının anti-vegf yükleme dozuna yanıtını etkileyen klinik faktörlerin değerlendirilmesi

Amaç: Pigment epitel dekolmanı (PED) olan rekürren yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) olgularında yükleme dozu sonrası PED yüksekliğindeki oransal değişikliğe demografik ve klinik faktörlerin etkisini araştırmak. Gereç ve Yöntem: Kliniğimiz retina biriminde takip ve tedavi edilen YBMD hastalarının verileri retrospektif olarak incelenmiş olup PED'i olan rekürren YBMD olgularından anti-VEGF yükleme dozu uygulanan ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 151 hastanın 151 gözü, yükleme dozu sonrası PED yüksekliğinin verdiği oransal yanıta göre yanıt veren, kısmi yanıt veren ve yanıt vermeyen olmak üzere 3 gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu hastaların yaş, cinsiyet, lens durumu, kullanılan anti-VEGF ajan, göz içi basınçları (GİB), en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK), otorefraktometre ölçümleri, vücut kitle endeksi (BMI), ortalama arteryel basınç (MAP) değeri, merkezi kornea kalınlığı (CCT), aksiyel uzunluk (AL) ölçümleri, hemogram ve biyokimya değerlerinden nötrofil/lenfosit, AKŞ (Açlık kan şekeri), HbA1c, serum lipitleri, sedimentasyon, CRP değerleri kaydedilmiştir. Hastaların rekürrens tarihleri, rekürrens sayıları, yükleme dozu enjeksiyon sayıları ve yükleme dozunun tamamlandığı tarih belirlenerek kaydedilmiştir. Spectral domain-optik koherens tomografi (SD-OCT) ile koroid kalınlıkları (fcEDI, fnEDI, ftEDI), santral retina kalınlığı (CRT), retina sinir lifi tabakası kalınlığı (RNFL), intraretinal sıvı (IRF) varlığı, subretinal sıvı (SRF) varlığı, koroidal neovaskülarizayon (KNV)'a en yakın olan PED'in lokalizasyonu, yüksekliği, genişliği, PED'in SD-OCT görüntüsüne dayalı olarak katı (Solid), sonolusent (Hollow) veya karışık (Mixed) PED olarak oluşturulan sınıflaması kaydedilmiştir. Bulgular: Hastaların % 19,2'si yanıt vermeyen, % 49,6'sı kısmi yanıt veren, % 31,2'si yanıt veren gruptadır. Klinik veriler bu 3 grup arasında karşılaştırılmış CRT, sferik ekivalan (sEq), yükleme dozu sonrası PED genişliği ve kullanılan anti-VEGF ajan parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (sırasıyla p değerleri 0,042, 0,019, 0,025 ve 0,009). Yükleme dozuna PED'in oransal yanıtı ile sferik ekivalan, MAP, CRT, fcEDI arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü zayıf ilişki olduğu belirlenmiştir (sırasıyla r=0,239 p<0,01, r=0,268 p<0,01, r=0,239 p<0,01 ve r=0,166 p<0,01). MAP, sEq, CRT, fcEDI değerleri ve bu dört parametrenin birlikte yükleme dozu sonrası PED yüksekliğinin oransal değişimine etkisi lineer regresyon analiziyle değerlendirilmiştir (r2 değerleri sırasıyla 0,072, 0,057, 0,057, 0,028 ve 0,080). Nagelkerke'nin r2 değerlerinin MAP, sEq, CRT ve fcEDI için gösterdiği değerler, bu parametrelerin PED yüksekliğinde yükleme dozu sonrası oluşabilecek oransal değişimi tahmin ettirme etkisinin düşük olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçlar rekürren YBMD olgularında PED'in yükleme dozuna verdiği oransal yanıtın, hastalara ait klinik ve demografik parametrelerden etkilendiğini göstermiş olup anti-VEGF yükleme dozu sonrası PED'in yüksekliğinde oransal azalma meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu oransal yanıtın seviyesinin sEq, CRT, yükleme dozu sonrası PED genişliği, kullanılan anti-VEGF ajan ile ilişkili olduğu belirlenmekle birlikte bu parametrelerle değişikliğin tamamının açıklanamadığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, Koroidal neovaskülarizasyon, Pigment epitel dekolmanı, Optik koherens tomografi, Tedavi et ve uzat.