Pirimidin türevi içeren yeni tür ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu

Ftalosiyaninler, 18 π elektronlu delokalize bir sistem içeren önemli aromatik yapılı makrosiklik bileşiklerdir. Bu bileşikler, benzersiz elektronik, optik ve yapısal özelliklere sahiptir ve tetrapirol halkasının bir parçası olarak, yüksek teknolojik uygulama potansiyali nedeniyle büyük ilgi çeker. Bu çalışmada, başlangıç maddesi 4-(4-aminopirimidin-2- iltiyo) ftalonitril (1) 2-tiyositozin/ 4-amino-2-tiyopirimidin ve 4-nitroftalonitrilin susuz K2CO3 içeren kuru DMF çözeltisinde oda sıcaklığında azot altında reaksiyona sokulması ile elde edilmiştir. Sentezlenen başlangıç maddesi 4-(4-aminopirimidin-2-iltiyo) ftalonitril (1) ile yeni tip pirimidin türevi içeren 2(3), 9(10), 16(17), 23(24)- tetrakis (4-aminopirimidin-2-iltiyo) bakır (II) ve kobalt (II) ftalosiyanin molekülleri (2,3) ve bu moleküllerin metillenmiş türevlerinin (2a,3a) sentezi gerçekleştirilmiştir. Başlangıç maddesi 4-(4-aminopirimidin-2-iltiyo) ftalonitril (1) 'in molekül yapısı tek bir kristal X-ışını kırınım (XRD) deneyi ile doğrulanmıştır. Deneyde 0,24×0,23×0,12 mm boyutlarında renksiz ve plaka tipi tek kristal numune kullanılmıştır. Daha sonra 4-(4-aminopirimidin-2-iltiyo) ftalonitril (1) maddesi kullanılarak periferal pozisyonlardan kükürt köprüleri ile bağlı tetra sübstitüye bakır ve kobalt içeren ftalosiyanin türevleri (2,3) ve bunların metillenmiş türevleri (2a,3a) sentezlenmiştir. Sentezlenen tüm bileşikler, sıcak ve soğuk organik/inorganik çözücülerle yıkama ve kolon kramotografisi gibi yöntemlerle saflaştırılmıştır. Elde edilen tüm bileşiklerin yapısı, elementel analiz UV-Vis, FT-IR, 1H-NMR, 13C-NMR ve MALDI-TOF MS kullanılarak doğrulanmıştır. Kuarternize işleminden sonra metillenmiş türevlerin (2a,3a) biyolojik uygulamalarda kullanılabilirliği için önemli olan su, organik çözücü DMF ve DMSO gibi çözücülerde iyi bir çözünürlüğe sahip olduğu gözlenmiştir. Ftalosiyaninlerin konsantrasyonları arttırıldığında, Lambert-Beer yasasına göre agregasyonun olmamasını desteklemiştir. Ancak, metillenmiş türevler (2a, 3a), su çözücüsünde bir H tipi agregasyon olduğunun bir göstergesi olan yeni bir bandın mavi dalga boyuna doğru kayması ftalosiyaninler için tipik absorpsiyon spektrumları olduğunu göstermektedir. Agregasyonun oluşması nedeniyle, bu mavi dalga boyuna kayan bantlar sırasıyla (2a) için 630 nm ve (3a) için 617 nm'de gözlenmiştir. Metillenmiş türevlerin (2a,3a) su çözeltilerine bir yüzey aktif maddesi olan (triton x-100) eklenmesinden sonra, kobalt metali içeren metaloftalosiyanin (2a) için herhangi bir değişiklik gözlenmemiştir. Bu mevcut agregasyonun triton x-100 ilavesiyle kırıldığını ve 668 (Q-bandı), 600 (n-π*) ve 336 (Soret-band)'da yeni bantların gözlemlenmesine uygun olarak (3a) için monomerik türlerin oluşumunu desteklemiştir.