Plazma değişimi yapılan çocuk böbrek hastalarında etiyoloji ve işlem güvenliğinin değerlendirilmesi

Terapötik aferez (TA), kan dolaşımındaki zararlı maddeleri veya hücreleri seçici olarak uzaklaştıran bir ekstrakorporeal tedavidir. Birçok farklı hastalıkta kullanıldığı için böbrek hastalıklarında da etkili bir tedavidir, ancak yan etkilerle ilgili bilgimiz yetersizdir. Bu çalışmada, terapötik aferez prosedürü uygulanan böbrek hastalığı olan çocuklarda prosedür sırasında karşılaşılan komplikasyonların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Metod: 1 Ocak 2007 ve 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında bölümümüzde terapötik aferez tedavisi uygulanan böbrek hastalığı olan (≤ 18 yaş) çocukların tıbbi kayıtları hastane tıbbi kayıt sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Verileri eksik olanlar ve nefrolojik olmayan hastalıkları olanlar çalışmadan çıkarıldı. Bulgular: Çalışmaya, ortanca yaşı 14 yıl (1-18) ve ortanca beden ağırlığı 38 kg (6-90), 51' i erkek (%47,2) olan toplam 108 çocuk dahil edildi. Bu hastalara toplam 1214 aferez seansı uygulandı; bunların 1147' si terapötik plazma değişimi (TPD), 67' si immünadsorpsiyon (IA) seanslarıydı. Bu hastalar, tanılarına göre şu şekilde gruplandırıldı: böbrek nakli sonrası akut humoral rejeksiyon (%65.9), hemolitik üremik sendrom (%14.6), nefrotik sendrom (%14.1), glomerulonefrit (%4.2) ve böbrek nakli öncesi desensitizasyon (%1.2). Toplam 1214 seansın 58'inde (%4.8) 17 farklı komplikasyon ortaya çıktı ve bu komplikasyonlar nedeniyle 53 seans (%4.6) tamamlanamadı. Plazma değişimi grubundaki hastalarda, IA grubuna göre daha fazla komplikasyon görüldü (5.1% vs. 0%, p=0.070). Komplikasyon insidansı, diğer yaş gruplarıyla karşılaştırıldığında 3 – 6 yaş arası hastalarda daha yüksek bulundu (p=0.031). Altta yatan hastalık ile komplikasyon geliştirme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı. Komplikasyon oranları, periferik venöz vasküler yol ve santral kateter veya fistül kullanımı arasında benzerdi (7.6% vs. 4.4%, p=0.125). Taze donmuş plazma veya albumin kullanılan seanslar arasında komplikasyon sıklığı benzerdi 109 (5.3% vs. 1.2%, p=0.118). Yaş ve hemoglobin değerleri üzerine modellenen multivaryant analizde, artan hemoglobin (Hb) değeri ile komplikasyon riski arasında bir ilişki buldu (OR 1,250, %95 CI 1.093-1.429, p<0.001); Komplikasyon geliştirme için Hb kesim değeri %59.1 sensitivite ve %57.2 spesifisite ile 9.75 g/dL olarak hesaplandı (AUC: 0.576, %95 CI: 0.50-0.64, p=0.015). En sık görülen komplikasyonlar teknik problemlerdi, bunu allerjik reaksiyonlar izledi. Sonuç: Çalışmamız, araştırma popülasyonunda terapötik aferez işlemlerine bağlı görülen en sık komplikasyonun teknik problemlerden kaynaklandığını göstermiştir. Komplikasyon riskinin; 3 – 6 yaş arası hastalarda ve 9.75 g/dL'nin üzerinde Hb seviyesine sahip hastalarda arttığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelime: Terapötik Plazma Değişimi, İmmunoadsorbsiyon, Komplikasyon