Plazminojen aktivatör inhibitör-1 gen mutasyonuna sahip rekürren spontan abortus olgularında antikoagülan/antiagregan tedavinin perinatal sonuçlara etkilerinin araştırılması

Amaç: Plazminojen aktivatör inhibitör-1 (PAI-1) gen mutasyonuna sahip rekürren spontan abortus (RSA) olgularında antikoagülan/antiagregan tedavinin perinatal sonuçlara etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Kurgu: Retrospektif çalışma Çalışmanın yapıldığı yer: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Özel Lara Anadolu Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Materyal ve Metod: Çalışmamız Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden 08/01/2020 tarih ve Etik Kurul Karar No: 2012-20 karar sayılı yerel etik kurul onayı alındıktan sonra 177 hasta ile retrospektif olarak gerçekleştirildi. Kasım 2015-2019 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Özel Lara Anadolu Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne başvuran, PAI-1 gen mutasyonu olan, Amerikan Obstetri ve Jinekoloji Derneği (ACOG) ve Amerikan Üreme Sağlığı ve İnfertilite Derneği (ASRM) kriterlerine göre RSA tanısı alan 18-45 yaş arası 2 veya daha fazla abortus öyküsüne sahip hastalar değerlendirmeye alındı. Hasta verilerine hastane otomasyon sistemi ve hasta dosyalarından erişildi. Kliniğe RSA öyküsü ile başvuran hastaların; hematokrit (Hct), hemoglobin (HB), trombosit sayısı, alanin transaminaz (ALT), aspartat transaminaz (AST), laktat dehidrogenaz (LDH), INR, kan üre azotu (BUN), kreatinin, aktive parsiyel tromboplastin zamanı (aPTT), protrombin zamanı (PT) dahil hematolojik ve biyokimyasal parametreleri, sosyodemografik özellikleri, gebelik haftası, yaş, gravida, parite, abortus sayısı, maternal kan basıncı ve hastanede yatış süresi, preeklampsi, eklampsi, plasenta dekolmanı, pulmoner emboli, yenidoğan özellikleri; kilo, boy, fetal gelişim kısıtlılığı, 5.dk apgar skoru, kord kan gazı pH değeri, yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YDYBÜ) ihtiyacı, YDYBÜ' nde kalış süresi, yenidoğanın geçici takipnesi, respiratuar distres sendromu, sepsis, perinatal ex, nekrotizan enterekolit verileri retrospektif olarak kayıt edildi. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama (mean), standart sapma (SD) ve medyan (ortanca), minimum (min), maksimum (max) değerleri ile sunuldu. Hasta ve kontrol grupları arasında sürekli değişkenler bakımından yapılan karşılaştırmalarda normal dağılım gösteren veriler için Independentsamples t-test, normal dağılım göstermeyen veriler için Mann- Whitney U test kullanıldı. Sürekli değişkenler arası korelasyon analizlerinde normal dağılım gösteren değişkenler için Pearson korelasyon katsayısı, normal dağılım göstermeyen değişkenler için Sprearmanrho korelasyon katsayısı hesaplandı. İstatistik analizler SPSS v.23 paket programı ile yapılmış ve anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alındı (p<0,05). Bulgular: Eldeki tez çalışması sonucunda RSA öyküsü olan PAI-1 gen mutasyonu mevcut olgularda tedavi alan/almayan gruplar arasında sosyodemografik özellikler, kan basıncı, hemogram ve biyokimyasal parametreler açısından istatistiksel anlamlı farklılık izlenmemiştir (p>0.05). Gebelik sürecinde Asetil salisilik asit (ASA) tedavisi alan 17 olgu (% 9,6) ve düşük moleküler ağırlıklı heparin (DMAH) tedavisi alan 20 olgu (%11,3), DMAH+ASA alan 22 (% 37,3) olgu ile tedavi almayan 118 olgu (% 66,7) karşılaştırıldı. Tedavi alan grupta canlı doğum oranı % 42.3, tedavi almayan grupta canlı doğum oranı % 22 olarak tespit edildi. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,05). Tedavi alan hasta grubunda abortus oranı % 55,9 tedavi almayan grupta abortus oranı % 73,7, gruplar karşılaştırıldığında iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Neonatal boy açısından veriler incelendiğinde, tedavi alan hastaların bebeklerinin ortalama boyu standart sapmayla beraber 44,8±5,3 cm tespit edilirken, tedavi almayan grupta ortalama neonatal boy standart sapmayla beraber 49,7±3,5 cm olarak tespit edildi. Tedavi almayan grupta tedavi alan gruba göre ortalama neonatal boy değeri istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı. Gebelik komplikasyonları (preeklampsi, eklampsi, plesenta dekolmanı, pulmoner emboli, kan ürünü replasmanı), YDYBÜ'nde kalma, yenidoğan doğum ağırlığı, 5.dk. apgar skoru, kord kan gazı pH değeri, doğum haftası verilerinin gruplar arasında anlamlı farklılık göstermediği izlendi (p>0,05). Kombine tedavi alan (DMAH+ ASA) 59 olgu ile hiçbir tedavi almadan takip edilen 118 hastanın gebelik sonuçları açısından karşılaştırdığında, tedavi alan 59 olgunun 25 'inde canlı doğum görülürken (% 42), tedavi almayan 118 olgunun 26'sında canlı doğum tespit edildi (%22). İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,05). ASA ve DMAH kullanan olgularda diğer tedavi gruplarına kıyasla canlı doğum oranları daha yüksek iken komplikasyon ve abortus oranları daha düşük izlendi. Sonuçlar: Çalışmanın sonucunda, RSA öyküsü ve PAI-1 gen mutasyonu olup gebelik sürecinde DMAH ve/veya ASA tedavisi alan olgularda canlı doğum oranlarının arttığı (% 42,3) ve abortus oranlarının (% 55,9) azaldığı izlenmiş olup tedavi grubunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterilmiştir (p<0,05). Yorum: Mevcut tez çalışmasının sonuçları PAI mutasyonuna sahip olgularda antitrombotik tedavinin canlı doğum oranlarını arttırıcı, abortus oranlarını azaltıcı etkisi olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Rekürren spontan abortus, Trombofili, PAI-1 gen mutasyonu