Pnömatik tek dane ekim makinasıyla nohut ekiminde bazı işletme parametrelerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, tek dane ekim makinasıyla nohut ekiminde farklı tohum düşme yüksekliği, ekim normu ve ilerleme hızının, yatay tohum dağılım düzgünlüğü ve ekici ünite performansına olan etkisi laboratuvar koşullarında incelenmiştir. Yatay tohum dağılımını belirlemek için yapışkan bant üzerinde ardışık tohumlar arası uzaklıklar ve tohumların sıradan sapma miktarları ölçülmüştür. Ekici ünite performansının belirlenmesinde ise boşluk oranı, ikizlenme oranı ve kabul edilebilir tohum aralığı oranı hesaplanmıştır. Denemeler, 100, 200 ve 300 mm tohum düşme yüksekliklerinde, 4, 6 ve 12 kg/da ekim normlarında ve 0,5, 1,0 ve 1,5 m/s ilerleme hızlarında, tam şansa bağlı planda faktöriyel düzenlemeye göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Analiz sonuçlarına göre, tohum düşme yüksekliği, ekim normu ve ilerleme hızının artması ekim kalitesini ve ekici ünite performansını olumsuz etkilemiştir. Bütün ekim normlarında, tohum düşme yüksekliği ve ilerleme hızının artmasıyla sıra üzeri mesafe ve sıradan sapma artmıştır. Yatay tohum dağılım düzgünlüğü açısından en iyi tohum düşme yüksekliği 100 mm, ilerleme hızının ise 0,5 m/s olduğu saptanmıştır. Ekim normunun artması tohum dağılım düzgünlüğünü bozmuştur. Yatay tohum dağılımına bağlı olarak en iyi ekim normu değerleri 4 kg/da'da elde edilmiştir. Tohum düşme yüksekliği ve ilerleme hızının artması boşluk ve ikizlenme oranlarını artırırken, kabul edilebilir tohum aralığı oranını azaltmıştır. En yüksek kabul edilebilir tohum aralığı oranı 100 mm tohum düşme yüksekliğinde, 4 kg/da ekim normunda ve 0,5 m/s ilerleme hızında sırasıyla, % 90,46, % 92,49 ve % 92,86 olarak elde edilirken, en düşük değerler, 300 mm tohum düşme yüksekliği, 12 kg/da ekim normu ve 1,5 m/s ilerleme hızında sırasıyla, % 84,81, % 78,41 ve % 82,82 olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak nohut tohumlarının tek dane ekiminde, tohum düşme yüksekliği ve ilerleme hızının düşük olması ve sıra üzeri mesafenin 50 mm'den büyük seçilmesi tohum dağılım düzgünlüğünü iyileştirdiği belirlenmiştir.