Pnömonektomi veya lobektomi uygulanan olgularda pulmoner arter güdüğünde trombüs gelişme sıklığı ve predikte eden faktörler

AMAÇ: Pnömonektomi/Lobektomi olgularının takibi sırasında, bazı olgularda pulmoner arter güdüğünde trombüs saptanmaktadır. Literatürde konu ile ilgili vaka bildirileri ve sadece akciğer karsinomlu olgularda yapılmış sınırlı çalışma dışında veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada, hastanemizde akciğer karsinomu ya da diğer nedenlerle opere edilen olgularda takip sırasında pulmoner arter güdüğünde trombüs saptanma sıklığı ve buna yol açan risk faktörlerinin araştırılması, mevcut trombüsün klinik önemi ve rezolüsyon durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. METOT: Çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'nde Ocak 2014 ile Aralık 2018 yılları arasında retrospektif olarak yürütüldü. Çalışmaya herhangi bir nedenle pnömonektomi veya lobektomi yapılan ve postoperatif kontrol kontrastlı toraks bilgisayarlı tomografisi çekilen erişkin olgular alındı. Hastaların demografik özellikleri, klinik bilgileri (sigara öyküsü, ek hastalıklar, kanser soygeçmişi, trombüse yatkınlık oluşturan durumlar), ameliyat bilgileri (ameliyat nedeni, ameliyat tarihi, pulmoner arter ligasyon tekniği, patoloji sonucu, malign ise evresi, ameliyat metodu), trombüs durumu (güdük trombüsünün tarihi, seyri, tedavi uygulanıp uygulanmadığı), pulmoner arter güdük uzunluğu, hastaların hastaneye son başvuru tarihi ve exitus durumu kaydedildi. BULGULAR: Çalışmanın yürütüldüğü 4 yıllık sürede pnömonektomi ve lobektomi yapılan toplam olgu sayısı 454 (93 pnömonektomi, 361 lobektomi) olup, bunların 350'si primer akciğer kanseri, 104'ü ise akciğer kanseri dışı nedenlerle opere edilmişti. Çalışmaya dahil edilen 202 hastanın takipte 9'unda (%4.5) pulmoner arter güdüğünde trombüs saptandı[Lobektomi yapılan 152 hastanın 4'ünde (%2.6), pnömonektomi yapılan 50 hastanın 5'inde (%10) güdükte trombüs saptandı (p:0.043)]. Malignite nedeni ile opere edilen 185 hastanın 9'unda (%4.8) güdükte trombüs saptanırken, akciğer kanseri dışı nedenlerle opere olan ve çalışmaya alınan 17 hastada güdükte trombüs görülmedi (p:1.00). Güdük uzunluğu trombüsü olanlarda ortalama 23 mm (min:9, max:40), trombüsü olmayanlarda ortalama 8 mm (min:0, max:68) olarak bulundu (p<0.001). Pulmoner arter ligasyon tekniği stapler olanlarda güdükte daha fazla trombüs saptandı (p:0.034). Takipte 4 hastanın trombüsünde değişiklik olmadığı, 3 hastada komplet, 1 hastada ise kısmi regresyon olduğu görüldü. 1 hasta ise tomografi kontrolü yapılmadan ex oldu. SONUÇ: Sonuç olarak, çalışmamızda herhangi bir nedenle lobektomi/ pnömonektomi yapılan hastaların %4.5'inde pulmoner arter güdüğünde trombüs geliştiği, trombüsün özellikle pnömonektomi yapılan, pulmoner arter ligasyonu stapler ile yapılan ve yine pulmoner arter güdük boyu uzun bırakılan olgularda daha sık saptandığı bulundu.