Polikistik over sendromu olan kadınların diyet glisemik yük ve indeksleri ile yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi

Bu çalışma polikistik over sendromu (PKOS) olan kadınların diyet glisemik yük ve indekslerinin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Edirne ilinde Sultan 1. Murat Devlet Hastanesi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 18-40 yaş arası 64 PKOS tanısı almış ve 64 sağlıklı yetişkin kadın ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi), beslenme durumunun saptanması için 3 günlük besin tüketim kaydı, fiziksel aktivitenin sorgulanması için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ) ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla Polikistik Over Sendromu Yaşam Kalitesi (PCOSQ-50) Ölçeği'ni içeren çoktan seçmeli veya kısa cevaplı bir anket kullanılmıştır. Bireylerin günlük diyet glisemik indeksi ve glisemik yükü ''International table of glycemic index and glycemic load values 2021 edition'' tablosuna göre değerlendirilmiştir. Polikistik over sendromlu bireylerin kontrol grubundaki bireylere kıyasla vücut ağırlığı, beden kitle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, bel/boy oranı değerleri anlamlı şekilde daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Polikistik over sendromlu bireylerin diyet glisemik indeksinin ve toplam glisemik yükünün kontrol grubundaki bireylere kıyasla anlamlı bir şekilde daha fazla olduğu görülmüştür (p<0.05). Polikistik over sendromlu bireylerle kontrol grubundaki bireyler karşılaştırıldığında; günlük karbonhidrat alımı, günlük alınan enerjinin karbonhidrattan gelen yüzdesi (%), çoklu doymamış yağ asitleri ve B_6 vitamini alımı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). Polikistik over sendromlu bireylerin diyetleri düşük, orta, yüksek glisemik indeksli olarak sınıflandırıldığında bu gruplar arasında toplam yaşam kalitesi puanı ve psikososyal, doğurganlık, cinsel fonksiyon, obezite ve menstrüal bozukluklar ve başa çıkma alt kategori puanlarında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05). Polikistik over sendromlu bireylerin diyetleri düşük, orta, yüksek glisemik yüklü olarak sınıflandırıldığında bu gruplar arasında toplam yaşam kalitesi puanı ve doğurganlık, cinsel fonksiyon, obezite ve menstrüal bozukluklar ve başa çıkma alt kategori puanlarında anlamlı bir fark görülmemiş iken (p>0.05); diyet glisemik yükü düşük kategoride olan bireylerin diyet glisemik yükü orta kategoride olan bireylere kıyasla psikososyal alt kategori puanlarının anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Bu çalışma ile PKOS'lu bireyler ve PKOS'u olmayan bireylerin diyetleri ele alınıp, PKOS'luların yüksek glisemik indeksli ve yüksek glisemik yüklü beslenmeye eğilimlerinin olduğu görülmüştür. Polikistik over sendromu olan bireylerin diyetlerinin glisemik indeks ve glisemik yüklerinin yaşam kalitesi üzerinde etkisinin olmadığı görülmekle birlikte diyetleri yüksek glisemik indeks ve yüksek glisemik yük kategorisinde olan PKOS'lu bireylerin yüksek BKİ ve yüksek bel çevresi ölçümüne sahip olmaları sağlık açısından bir risk faktörüdür. Bu bulgular doğrultusunda PKOS'lu bireylere diyetisyenler tarafından diyetin glisemik indeks ve glisemik yükün önemi hakkında eğitim verip, düşük glisemik indeksli ve glisemik yüklü beslenmek teşvik edilebilir. Anahtar kelimeler: PKOS, glisemik indeks, glisemik yük, yaşam kalitesi