Rize ilindeki hidroelektirk santrali inşaatlarının politik ekolojisi

Türkiye'nin farklı bölgelerinde yüzlerce küçük hidroelektrik santral (HES) inşa aşamasındadır. Fakat bazı bölgelerde, yerel halk bu inşaatlara, özellikle hukuki yöntemlerle, muhalefet etmektedir. Hükümet, bu muhalefetin şu ana kadar yararlanabildiği hukuki zemini değiştirmeyi amaçlayan hukuki düzenlemeler yapmaya çalışmaktadır. Bu olaylar, HES'lerin siyasallaşmış bir çevre vakasına dönüştüğünü göstermektedir. Bu bağlamda, politik ekoloji perspektifine dayanarak, bu çalışma Rize'deki HES meselesini farklı maddi çıkarlara sahip, farklı sosyal aktörler arasında cereyan eden bir ekolojik dağıtım krizi olarak tanımlamaktadır.Bu hipotezi test etmek amacıyla, devletin HES politikası ve buna karşı geliştirilen muhalefet Rize'de bulunan üç vadiye odaklanılarak araştırıldı. Çalışma, ilgili toplumsal aktörleri, bunların motivasyonlarını ve stratejilerini tespit etmeye yardımcı oldu. Taban aktörleri, dere ekosistemlerinin sürdürülebilirliğine dayanan yaşamsal çıkarlarını korumayı amaçlamaktadır. Çevre sivil toplum kuruluşları ise, taban aktörlerinin davasını ahlaki ve çevreci bir pozisyondan desteklemektedir. Diğer taraftan, kalkınmacı ve neoliberal motivasyonlarla hareket eden devlet, şirketleri HES'lere yatırım yapmaya teşvik ederek, yerli elektrik üretim kapasitesini artırmayı hedeflemektedir. Bu çatışmada, devlet her ne kadar asli aktör olsa da, her aktör, rakipleri üzerinde güç uygulamalarını mümkün kılan avantajlara sahiptirler.