Porsuk havzasında küçük ölçekli hidroelektrik enerji potansiyelinin araştırılması

Enerji, Türkiye için önemledir. Türkiye, zengin yenilebilir enerji kaynaklarına sahiptir. Yenilenebilir enerji kaynakları içerisinde en zengin olanı, su kaynaklarıdır. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri, 700'den fazla baraj inşa edilmiştir. Ülkenin gelişimini sağlamak ve en kısa zamanda en büyük faydayı elde etmek için öncelik, büyük barajların inşaatına verilmişti. O zamanlar, küçük hidroelektrik tesisler, karlı görülmediği için ihmal edilmişti. Bu tez çalışmasında, enerji açığını kapatmak ve su kaynaklarını etkin kullanmak için, Porsuk havzasının küçük ölçekli hidroelektrik enerji potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla, Porsuk havzası araştırma alanı seçilmiştir. Tezde, Porsuk havzasının analizi için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ArcGIS 10.2.2 yazılımı kullanılmıştır. Porsuk havzasını kapsayan 1/25.000 ölçekli 290 adet raster ve vektör harita, UTM 36 Zon, European Datum 1950 (ED50) koordinat sisteminde, Harita Genel Komutanlığından alınmıştır. Porsuk havzasının alt havzaları, ArcGIS yazılımı ile elde edilmiştir. Yukarıdaki yazılımı kullanarak, Porsuk havzasının sınırı elde edilmiştir. Havzadaki bütün yağış, sıcaklık ve buharlaşma dağılımları, Ters Ağırlıklandırma Enterpolasyon Yöntemi (IDW) ile belirlenmiştir. Porsuk havzasının yıllık ortalama yağış değeri 451 mm'dir. Buna göre Porsuk havzasının yıllık ortala su potansiyeli 11113,66x106 m² x 0,451 m=5,01x109 m3'tür. Bu durum, havzanın büyük ölçekli hidroelektrik potansiyeline sahip olmadığını göstermiştir. Ancak, bu küçük ölçekli hidroelektrik potansiyelli tesisler için uygundur. Havzanın yıllık ortalama sıcaklığı 11 oC (min. -32,20 oC, maks. 42,20 oC) ve yıllık buharlaşma ortalama miktarı 152 mm (min. ort. 105 mm , max. ort. 227 mm)'dir. Porsuk çayının hidroelektrik enerji potansiyelini değerlendirmek için, uygun bir noktada yeni bir baraj tasarlandı. Bu değerlendirmeye göre, Porsuk Çayı üzerinde 1 baraj planlandı. Sonra, barajın üreteceği elektrik enerjisinin ekonomisi hesaplandı. Planlanan bu barajın maliyeti ve üreteceği elektrik enerjisi, Simahpp yazılımı kullanılarak hesaplandı. Bu barajın toplam fayda ve maliyeti aynı programla belirlendi. Programa göre, barajın toplam fayda ve maliyeti, sırası ile 0,47x106 US$/yıl ve 4,06x106 US$ olarak hesaplandı. Bu çalışmada, baraj tipi olarak, beton baraj önerilmiştir.