Port kateter infüzyonu öncesinde hastalara verilen eğitimin infüzyona bağlı semptomlara etkisi

Bu araştırma, port kateter infüzyonu öncesinde hastalara verilen eğitimin infüzyona bağlı semptomlara etkisini belirlemek amacıyla ön test-son test, randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Araştırma Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Onkoloji Servisi ve Kemoterapi Ünitesinde Mart 2024- Haziran 2025 tarihleri arasında çalışma kriterlerine uyan, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar ile yapılmıştır. Araştırmanın yapılması için kurum ve etik kurul izni alınmıştır. Araştırmaya katılan 64 hasta blok randomizasyon yöntemi ile müdahale (n=32) ve kontrol (n=32) gruplarına ayrılmıştır. Araştırmanın verileri, "Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu", "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği" ve "Semptom Çizelgesi" ile toplanmıştır. Müdahale grubundaki hastalara port kateter infüzyonu öncesinde işlemi açıklayan video ve derin solunum egzersizi içeren 3.55 dakikalık etkileşimli animasyon videosu bir kere izletilmiştir. Her iki grupta infüzyon başlamadan önce ve sonra "Durumluk Kaygı Ölçeği" ve "Semptom Çizelgesi" doldurulmuştur. "Süreklilik Kaygı Ölçeği" sadece infüzyon öncesi doldurulmuştur. Kontrol grubundaki hastalar infüzyon öncesi rutin bilgilendirme yapılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows 25.0 ve DataBeeg 1.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler normal dağılıma uyduğu için Student-t ve Paired-t testi ile değerlendirilmiştir. Bu çalışmada port kateter infüzyonu öncesinde hazırlanan eğitim içeriğini izleyen ve animasyonlu derin solunum egzersizini yapan müdahale grubu ile rutin bilgilendirme yapılan kontrol grubu arasında son işleme bağlı kaygı puanları ve diyastolik kan basıncı değerleri bakımından fark olduğu (p=0.011, p=0.042) diğer semptomlarda ise istatistiksel açıdan anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda port kateteri olan ve ilk infüzyonu başlatılacak hastalara hemşireler tarafından işlemi açıklayan etkileşimli animasyonlu video ile derin solunum egzersizlerinin yaptırılması işleme bağlı oluşabilecek kaygı ve diyastolik kan basıncı değerlerini anlamlı bir şekilde azalttığı belirlenmiştir. Bu açıdan port kateter infüzyonuna bağlı semptomların yönetilmesinde hastalar için etkileşimli video araçlarının kullanımı önerilmektedir.