Postmenopozal hastalarda hormon replasman tedavisinin karaciğer fonksiyonları ve non-alkolik karaciğer yağlanması üzerine etkisi

Amaç: Çalışmamızda, menopozal hormon tedavisinin (MHT) karaciğer üzerindeki etkisini biyokimyasal parametreler ve ultrasonografik teknikler kullanarak değerlendirmeyi ve MHT'nin hepatik steatozdan koruyucu olup olmadığını belirlemeyi amaçladık. Gereç-Yöntem: Bu prospektif kohort çalışmasına 44 postmenopozal kadın dahil edildi. Katılımcılar menopoz semptomları açısından değerlendirildi ve iki gruba ayrıldı: MHT alacak olan MHT grubu (n=22) ve MHT almayacak olan kontrol grubu (n=22). Demografik veriler, biyokimyasal kan sonuçları ve radyolojik görüntüleme bulguları başlangıçta ve altı aylık takip sonunda toplandı ve değerlendirildi. Karaciğer yağlanmasının değerlendirilmesi için yeni bir radyolojik görüntüleme tekniği olan doku zayıflama görüntüleme 'Attenuation Imaging' (ATI) tekniği kullanıldı. ATI ölçümleri desibel/santimetre/megahertz (dB/cm/MHz) cinsinden ifade edildi. Bulgular: Çalışmamızda, MHT grubunun ortalama yaşı 48,68, kontrol grubunun ortalama yaşı ise 51,09 olarak bulundu. Gruplar arasında sosyodemografik özelliklerin karşılaştırmasında anlamlı bir fark saptanmadı. Katılımcıların başlangıç değerlendirmelerindeki biyokimya parametreleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Altıncı aydaki biyokimya parametreleri karşılaştırıldığında; MHT almayan kadınların AST, GGT ve LDH değerleri, MHT alan kadınların AST, GGT ve LDH değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek saptandı (p<0,05). Katılımcıların başlangıç ve altıncı aydaki lipit parametreleri karşılaştırıldığında; MHT alan kadınların LDL ve total kolesterol değerleri, kontrol grubundaki kadınların LDL ve total kolesterol değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha düşük saptandı (p<0,05). Katılımcıların başlangıçtaki FIB-4 skorlarında gruplar arasında fark saptanmazken, altıncı ayda MHT ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü. MHT grubunda tedavi sonrası altıncı ay FIB-4 skoru ortalama 0,73 ± 0,19, kontrol grubunda ise 0,93 ± 0,26 olarak ölçülmüştür (p = 0,017). Başlangıç ATI ölçüm değerlerinde gruplar arasında fark saptanmazken, altıncı ayda MHT ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü. MHT grubunda tedavi sonrası altıncı ay ATI ölçümü ortalama 0,57 ± 0,08, kontrol grubunda ise 0,64 ± 0,09 olarak ölçülmüştür (p = 0.019). MHT'nin tüm bu parametreler üzerine etkisini değerlendirmemizi sağlayan bir regresyon analizi modeli belirlediğimizde, GGT, LDH, total kolesterol, LDL, FIB-4 ve ATI ölçümü'nün MHT kullanan ve kullanmayan gruplar ile anlamlı ilişki (R=0,572; R2=0,327) sergiledikleri saptandı (χ2 = 29,008; p<0,001). Bu değişkenler, gruplar arasında meydana gelen farklılık düzeyinin %64,4'ünü açıklamaktadır. Sonuç: MHT kullanan kadınlarda karaciğer steatozunun kantitatif ultrasonografik ölçümlerinde anlamlı bir azalma saptandı. Menopoz sırasında lipogenez artışına bağlı olarak hepatosteatoz riskinin yükseldiği bilinmektedir ve MHT'nin bu riske karşı koruyucu olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Menopoz, Hepatik steatoz, Hormon tedavisi