Postmenopozal hormon replasman tedavisinde 1 mg 17-beta östradiol+0.5 mg noretindron asetat preparatının lipid karbohidrat metabolizması ve kardiovasküler risk parametreleri üzerindeki etkileri

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Polikliniklerine Mart 2004 tarihine kadar 18 ay boyunca başvuran 45-63 yaşlan arasındaki 78 postmenopozal olgu çalışmamıza dahil edilmiştir. 40 hastalara hormon replasman tedavisi (1 mg 17 beta etinil östradiol+0.5 mg noretisteron asetat) kendi istekleri doğrultusunda uygulanmış ve HRT kulanmak istemeyen 38 olgu da kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya başlanmadan önce tüm hastalar değerlendirilerek, biyokimyasal parametrelerinde anomaliler gösteren, diabet ve hipertansiyon anamnezi ya da bulgusu gösteren hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Yaş, bel-kalça oram, beden / kitle indeksi, menopoz süresi, sigara içme alışkanlığı gibi klinik ve epidemiolojik parametreler değerlendirilmiş ve çalışma başlangıcında ve 6 ay sonra her iki grupta serum FSH, E2, açlık kan şekeri, Apo A, Apo B, lipoprotein(a), HDL, VLDL, total kolesterol, LDL, trigliserid, CRP, homosistein ve fîbrinojen değerleri ölçülmüştür. HRT tedavisi alan grupta 6. ayda, kilo, beden / kitle indeksi ve bel-kalça oranında anlamlı artış izlenirken, total kolesterol, HDL, VLDL, trigliserid, Apo A, Apo B, açlık glukoz sevyeleri ve sistolik tansiyon değerlerinde anlamlı değişiklik izlenmemiştir. Diastolik tansiyonda ise istatistiksel olarak anlamlı azalma kaydedilmiştir. İnsülin, HbAlc, 75 gr OGTT değerlerinde anlamlı azalma görülmüş ve HRT tedavisinin postmenopozal hastalarda karbohidrat metabolizması üzerine yararlı etkisi olduğu gösterilmiştir. Kardiovasküler hastalık için bağımsız birer risk faktörü olarak kabul edilen CRP ve homosistein düzeylerinde artış izlenmiş, bu bulgu ile uyumsuz olarak HRT'nin fîbrinojen ve lipoprotein(a) konsantrasyonları azalttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak HRT'nin postmenopozal hastalarda karbohidrat metabolizması üzerine yararlı etkilerinin yanısıra, kardiovasküler sistem üzerinde olumsuz ve zararlı etkileri tespit edilmiştir.