Normal spontan vajinal yolla doğum yapan hastalarda bilateral uterin arter velosimetrisi kullanılarak postpartum kanama miktarının öngörülmesi

Amaç: Postpartum dönemde bilateral uterin arter Doppler akım velosimetresi yapılarak akım değişikliklerin saptanması ve bunun doğum süreci sonrası erken postpartum kanama (PPK) riskini öngörmedeki etkinliğinin araştırılmasıdır. İkincil amacımız ise; aynı hasta grubunda myometrial kalınlık, endometrial özellikler ve uterus hacmi gibi ultrasonografi bulgularının PPK ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi klinik araştırmalar etik kurulu onayı alınarak başlanılmıştır. 30 hafta üstü gebeliği olan ve normal vajinal yolla doğum yapan 90 hastanın doğum sonrası ilk 8 saat içerisinde bilateral uterin arter Doppler pulsatil indeksleri (PI), myometrial / endometrial kalınlıkları ve uterus hacimleri ölçülmüştür. Hastalara ait demografik özellikler, muayene bulguları, kanama miktarları ve laboratuar verileri (ilk başvuru sırasında ve postpartum 24. saatte) kayıt edilmiştir. Hasta grubumuzu oluşturan popülâsyondaki mevcut hemoglobin değişikliklerinin (başvuru sırasındaki hemoglobin ile postpartum 24. saat hemoglobin değerleri arasındaki fark) dağılımı değerlendirilerek 4. çeyrek (%75 persentil) değerinin 1.7 g/ dl olduğu saptanmıştır. Buna göre, hemoglobin değişiminin ≥ 1.7 g/ dl olması durumu belirgin hemoglobin düşüşü olarak kabul edilmiş ve sonrasında da PPK kriteri olarak kullanılmıştır. Bu veriler doğrultusunda uterin arter Doppler PI (ortalama) değerleri ile belirgin hemoglobin düşüşü karşılaştırılmıştır. Ayrıca çalışma sırasında belirgin hemoglobin düşüşü ve uterin arter Doppler PI (ortalama) üstünde etkisi olabilecek parametreler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Postpartum dönemde bakılan uterin arter Doppler PI (ortalama) değerleri ile belirgin hemoglobin düşüşü arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,003). Uterin arter Doppler PI (ortalama) değeri yüksek olan hastalarda ultrasonografi zamanının daha geç olduğu saptanmıştır (p=0,039). Belirgin hemoglobin düşüşü olan hastaların doğum öncesi trombosit değerlerinin daha düşük olduğu izlenmiştir (p=0,004). Uterin arter Doppler PI (ortalama) değeri 0,84 olarak seçildiğinde, hemoglobin düşüşünü göstermede sensitivitenin % 61 ve spesifitenin % 66 olduğu bulunmuştur. Uterin arter Doppler PI (ortalama) değerinin, ultrasonografi zamanı ve pre-trombosit değerlerinden bağımsız olarak, belirgin hemoglobin düşüşü riskini arttırdığı gösterildi (p=0.022) Uterin arter Doppler PI (ortalama) > 0,84 olması durumunda kanama riskinin % 73,7 oranında azaldığı bulunmuştur (p=0,046). Myometrial kalınlık ölçümleri, uterus hacmi, ve endometrium kalınlığının belirgin hemoglobin düşüşü bulunan ve bulunmayan hastalarda farlılık göstermediği bulundu (p>0.05). Sonuç: Postpartum dönemde yapılan uterin arter Doppler değerlendirmesi ile doğum sonrası erken dönem PPK riskinin öngörülebileceğini saptandı. Bu hususta, uterin arter Doppler velosimetresinin, PPK açısından farklı risk gruplarındaki hastalarda değerlendirildiği büyük ölçekli prospektif çalışmaların yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır.