Preeklamptik anne bebeklerinde trombosit parametrelerinin morbidite ve mortalite ile ilişkisi

Prematüre doğumlar yenidoğan morbidite ve mortalitesinin en önemli belirleyicisidir. 32 gebelik haftasından önce doğan bebekler prematüritenin olası etkilerinin en fazla görüldüğü hasta grubudur. Preeklampsi ise hem maternal sistem üzerinde hem de yenidoğan üzerinde sistemik enflamasyon ile etkilerini gösteren anne ve bebek için ciddi morbidite ve mortalite nedeni olarak görülmektedir. Sistemik enflamatuvar olaylar sırasında trombosit parametrelerindeki değişimler son yıllarda iyi bilinmektedir ve literatürde preeklamptik anneler üzerinde trombosit parametrelerinin nasıl değiştiği ile ilgili çalışma sayısı yeterli düzeydedir. Ancak özellikle erken prematüre olarak doğan preeklamptik anne bebeklerinde tüm trombosit parametrelerini inceleyen ve bunların morbidite ve mortalite ile olan olası ilişkisini ortaya koyan çalışma sayısı kısıtlıdır. Bu çalışma, preeklamptik annelerden doğan erken prematüre bebeklerin hematolojik parametrelerini, morbidite ve mortalite sonuçlarını, preeklamptik olmayan annelerin bebekleriyle karşılaştırarak değerlendirmeyi amaçlamıştır. Aynı zamanda ikincil amaç olarak ise prematüre doğum kaynaklı morbidite ve mortalite sıklıkları, trombosit parametrelerinin morbidite ve mortalite üzerine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. 1 Ocak 2018-31 Aralık 2022 tarihleri arasında hastanemizde doğan bebeklerin dosyaları, hastane elektronik veri sistemi üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Bebeklerin 66'sı (%35) preeklamptik anne bebeği (çalışma grubu), 119'u (%65) ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubundaki bebeklerin ortalama gestasyonel yaşı 28,1 (26,3-29,5) hafta, doğum ağırlığı 1020,5 ±268 gram olarak kaydedilirken, kontrol grubunda benzer demografik özellikler gözlenmiştir. Gruplar arasında anne yaşı, antenatal steroid kullanımı, APGAR skorları ve diğer temel parametreler açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak çalışma grubunda sezaryen doğum oranı (%92,4) ve SGA sıklığı (%27,3), kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak yüksek bulunmuştur. Çalışma grubunda ilk 24 saatte alınan kan örneklerinde beyaz küre, nötrofil ve lenfosit sayıları kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptanmıştır. Trombositopeni sıklığı çalışma grubunda belirgin şekilde artmışken, trombosit sayısı ve PMI değeri düşük, PDW ve hemoglobin değeri ise yüksek bulunmuştur. MPV değerleri gruplar arasında benzerdir. PMI düşüklüğü ile İVK insidansı arasında anlamlı ilişki dışında, trombosit indeksleri ile diğer morbiditeler veya mortalite arasında bağlantı tespit edilememiştir. En sık görülen morbiditeler RDS (%75,6), tedavi gerektiren PDA (%49,2), orta veya ağır BPD (%27,6) olarak kaydedilmiştir. Sepsis açısından ENS (%7,5) ve GNS (%29,1) sıklığı belirlenmiş, mortalite oranı %16,2 olarak hesaplanmıştır. Çalışma ve kontrol grubu arasında morbidite (PDA, İVK, BPD, NEK, ROP, sepsis), mortalite, ventilasyon süreleri, hastanede kalış veya tam enteral beslenmeye geçiş süreleri açısından istatistiksel farklılık izlenmemiştir. Ancak çalışma grubunda trombosit sayısı ile non-invaziv ventilasyon süresi arasında zayıf negatif korelasyon dikkat çekmiştir. Bebeklerin tam enteral beslenmeye geçiş süresi ortanca değeri 10 (7-15) gün, invaziv mekanik ventilasyon süresi 4 (1-10) gün, non-invaziv ventilasyon süresi 11 (3-27) gün ve hastanede kalış süresi 56 (34-80) gün olarak kaydedilmiştir. Bu parametreler arasında gruplar arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Çalışma grubundaki bebekler arasında SGA olarak doğan bebeklerin ise istatistiksel olarak daha düşük trombosit sayısına sahip oldukları saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, preeklamptik annelerden doğan erken prematüre bebeklerde belirgin hematolojik değişiklikler (lökopeni, nötropeni, trombositopeni, düşük PMI, yüksek hemoglobin, PDW) olduğunu ortaya koymuştur. Ancak bu değişikliklerin morbidite ve mortalite ile doğrudan ilişkili olmadığı sonucuna ve preeklamptik annelerin erken prematüre bebekleri ile preeklamptik olmayan annelerin bebekleri arasında morbidite ve mortaliteler arasında anlamlı fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, erken prematüre yenidoğanlarda hematolojik parametrelerin izleminin önemini vurgularken, klinik sonuçları iyileştirmek için multidisipliner yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Retrospektif tasarım, veri toplama sürecindeki potansiyel eksiklikler ve tek merkezli olması nedeniyle çalışmadaki sonuçların genellenebilirliği kısıtlı olabilir. Ayrıca, küçük örneklem büyüklüğü ve heterojen klinik özellikler, istatistiksel anlamlılığı etkilemiş olabilir. İleride prospektif çalışmalarla, daha geniş kohortlarda preeklampsinin yenidoğan üzerindeki uzun dönem yenidoğan morbiditeleri üzerine etkileri ve hematolojik parametrelerin dinamik değişimleri incelenmelidir. Anahtar Kelimeler: Erken prematüre, preeklampsi, hematolojik, morbidite