Preterm bebeklerde rutin aşılama veaşılamada gecikmelerin değerlendirilmesi

Bu çalışmada preterm bebeklerde aşılanma sıklığını, aşılanmaya başlanma zamanlarını, aşılanmalarda yaşanan gecikmeleri, gecikme nedenlerini ve risk faktörlerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi YDYBÜ ve Yenidoğan Polikliniğine başvuran 01.04.2021- 31.03.2022 tarihleri arasında doğan preterm 273 bebeğin verileri değerlendirildi. Postnatal 30 gün içerisinde ölen bebekler ve hastane bilgi yönetim sistemi kayıtlarında aşılanma durumu, gestasyon yaşı, doğum ağırlığı gibi çalışmanın temel bileşenlerine ait verileri eksik olanlar çalışma dışı bırakıldı. Hastalara ait cinsiyet, gestasyon haftası, doğum ağırlığı, doğduğu hastane, YDYBÜ'de yatış süresi, yaşamın ilk bir ayında ölüm, taburcu olduktan sonra hastanemizde izlemi, tekrar yatış öyküsü, tanısı, primer veya sekonder immün yetmezlik öyküsü, annenin biyolojik ajan veya immünsupresif kullanım öyküsü, uygulanan aşılar, dozları, uygulanma zamanları, gecikme veya uygulanmama nedenleri, anne-baba eğitim düzeyi gibi bilgiler hastane elektronik veri sisteminden retrospektif toplandı. Çalışmamızda 273 pretermin endike olan 3868 doz aşısından 3549'unun (%91,8) zamanında uygulandığı, 202'sinin (%5,2) geciktiği ve 117'sinin (%3) uygulanmadığı belirlendi. Ülkemizde çocukluk çağının olağan aşı takviminde yer alıp da zamanında uygulanma oranı çalışma grubunda en düşük olan aşılar BCG (%87,9), KKK dokuzuncu ay dozu (%67,1) ve suçiçeği (%88,3) aşısıydı. Uygulanmama ya da gecikme gerekçeleri sıklıkla kontrendikasyonlar, ek doz aşı gereksinimlerinin gözden kaçırılması ve bazı aşılardaki lojistik sorunlardı. İlk bir yaşta aşıları zamanında uygulanmış ve uygulanmamış pretermleri incelediğimizde gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı ile zamanında aşılanma oranları arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p değerleri sırasıyla 0,001 ve <0,001). Gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı küçüldükçe zamanında aşılanma oranlarının düştüğü gözlendi. Preterm doğumun aşılanmanın zamanında uygulanmaması açısından hangi aya kadar etkili olduğunu değerlendirebilmek amacıyla aşılanma durumu kronolojik yaş gruplarına (0-2 ay, 3-6 ay, 7-13 ay) göre incelendi. Pretermlerin ilk altı ay aşılanmasında gestasyon yaşı ve doğum ağırlığı zamanında aşılanmasının önüne geçen kısıtlayıcı faktörken yedinci aydan itibaren istatistiksel anlamda fark olmadığı saptandı.