Convergent evolution of primate testis transcriptomes in response to mating strategy differences

Dişi bireylerin birden çok erkek bireyle çiftleştiği birbirinden bağımsız memeli türlerinde erkek bireyler, dişi bireylerin daha az erkekle çiftleştiği türlere karşılaştırıldığında daha büyük testisler evrimleştirmişlerdir.Vücut büyüklüğüne oranla büyük testislerin geliştiği bu yakınsak evrim daha önce sperm rekabeti olarak isimlendirilen ve çok erkekli üreyen türlerin erkek bireyleri üzerine etkiyen bir çeşit eşeysel seçilim baskısına atfedilmiştir. Bu tezde, testis anatomisi üzerinde etkili ve yukarıda bahsedilen yakınsak evrimin gen ifadesi düzeyinde de gözlemlenebilir olup olmadığını test etmek amacıyla insan, şempanze, goril ve makak tüm testis transkriptom verisi analiz edilmiş olup tüm doku gen ifadesi düzeyinde de bu yakınsak evrim izlerinin saptanabileceği gösterilmiştir. Daha sonra, uygun istatistiki metodlar kullanılarak mayoz sonrası ve mayoz geçiren hücrelerin mayoz öncesi ve somatik hücrelerin göreli miktarları analiz edilen türlerin tüm testis gen ifadesi düzeylerinden çıkarsama yoluyla saptanmış ve tüm testis düzeyinde gen ifadesinin yakınsak evriminin büyük oranda bahsi geçen hücre tiplerinin testis dokusundaki göreli miktarlarının değişimiyle açıklanabileceği gösterilmiştir. Buna karşın, insan, makak ve fare spermatosit ve spermatid hücre tiplerine özgü gen ifadesi verisinin analiz edilmesi sonucunda, hücre içi gen ifadesi değişimlerinin de testis doku bileşimi kadar güclü bir etkiye sahip olmasalar da anlamlı etkileri olduğu görümüştür. Son olarak, bahsi geçen tüm testis gen ifadesi verilerinin makak fare testis gelişimi gen ifadesi verisi ile karşılaştırmalı analiz edilmesiyle insan ve goril testislerinin tüm doku gen ifadesi düzeyleri açısından bakıldığında makak ve şempanze testislerine göre pedomorfik durumda olduğu, yani erişkin insan ve goril testislerinin ergen veya çocuk makak veya şempanze testislerine daha benzer oldugu gözlenmiştir. Bu bulgu, testis gelişimi sırasındaki zamanlama değişimlerinin potansiyel olarak yukarıda bahsi geçen anatomik ve gen ifadesi düzeyinde testis yakınsak evrimi örüntülerini açıklayabilecek gelişimsel ana mekanizma olabileğini göstermesi açısından önem arzetmektedir.