Primer dismenore hastalarında endotel disfonksiyonunun araştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: Primer dismenore, genç kadınlarda sık görülen ve adet döngüsüyle ilişkili kramp tarzı ağrılarla karakterize edilen bir durumdur. Bu ağrılar, bireylerin günlük yaşam kalitesini olumsuz etkiler. Son yıllarda, primer dismenorenin kardiyovasküler sistem üzerindeki etkileri de araştırılmaya başlanmıştır. Endotel disfonksiyonu, kardiyovasküler riskin erken bir göstergesi olup, primer dismenoreli bireylerde endotel fonksiyonu üzerine etkileri henüz tam olarak netleşmemiştir. Bu çalışmada, primer dismenoreli bireylerde endotel fonksiyonlarının akım aracılı vazodilatasyon (FMD) ve volüm akış hızı (VolFlow) yöntemleri ile değerlendirilerek, sağlıklı bireylerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmaya, primer dismenore tanısı konmuş 31 hasta ve yaş uyumlu 31 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Endotel fonksiyonları, FMD ve VolFlow yöntemleri ile ölçülmüştür. FMD, brakiyal arterin akım aracılı vazodilatasyonunu ölçen non-invaziv bir yöntemdir. VolFlow yöntemi ise, arteriyel akış hacmini ölçerek daha geniş bir değerlendirme sunar. Gruplar arasındaki farklar karşılaştırılmış ve istatistiksel analizler SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. BULGULAR: FMD değeri, dismenoreli grupta anlamlı derecede düşük bulunmuştur (Grup 2: 5,97±5,29, Grup 1: 10,95±3,78, p<0.001). Ayrıca, dismenoreli grupta endotel disfonksiyonu olan bireylerin oranı sağlıklı bireylere göre anlamlı olarak daha yüksektir (Grup 2: %51,6, Grup 1: %6,45, p<0.001). VolFlow, dismenoreli hastalarda bazal olarak 77,4±24,1 ml/dk iken, manşon sonrası 81,4±25,1 ml/dk'ya çıkmıştır (p<0,001). Sağlıklı grupta ise bazal VolFlow 69,8±15,3 ml/dk iken, manşon sonrası 92,0±15,3 ml/dk'ya çıkmış olup, bu artış anlamlı bulunmamıştır (p=0,077). ΛVF dismenoreli grupta anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (p<0.001). SONUÇ: Çalışma sonuçları, primer dismenoreli kadınlarda endotel fonksiyonlarının bozulduğunu ve bu bireylerin uzun vadede kardiyovasküler risk altında olabileceklerini göstermektedir. FMD ve VolFlow, primer dismenoreli bireylerde vasküler bozuklukların non-invaziv tespitinde etkili yöntemler olarak kullanılmıştır. Bu bireylerin sadece menstrual semptomlarına değil, kardiyovasküler sağlıklarına da dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Gelecekte yapılacak geniş kapsamlı çalışmalar, primer dismenore ile kardiyovasküler riskler arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.