Primer sjögren sendromu hastalarında kronik yorgunluğun uyku durumu ve melatonin düzeyi ile ilişkisi

Sjögren sendromunda yorgunluk en sık görülen belirtilerden biridir. Ağrı, uyku bozukluğu, öğrenilmiş çaresizlik, nöroendokrin ve otonom disfonksiyon yorgunluğu etkileyen faktörlerdir. Biz bu çalışma ile primer sjögren sendromunda kronik yorgunluk ve uykusuzluk ile yaşam kalitesi ve melatonin seviyesi arasındaki ilişkinin bulunmasını hedefledik. Çalışmaya Nisan 2014 ve Nisan 2015 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Romatoloji Bilim Dalı tarafından takip edilen 116 primer sjögren sendromu tanılı hasta ve 27 sağlıklı kontrol alınmış olup tüm hastalara epworth uyku skalası, yorgunluk şiddet skalası, SF-36 yaşam kalite ölçeği uygulandı ve katılımcıların hepsinden melatonin ölçümü için kan örneği alındı. Uyku hali olan bireylerin %79.5'inde olmayanların ise %45.8'inde yorgunluk durumuna rastlandı (p<0,05). Gündüz aşırı uyku hali ve yorgunluğun SF-36 ile ölçülen yaşam kalitesi üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğu tespit edildi (p<0,05). Hastaların ortanca melatonin düzeyi 254 ng/L (IQR 197-491) olup kontrol grubunun ise 429 ng/L (IQR 268-774) olarak bulundu (p<0.05). Gündüz aşırı uyku hali olmayan hastaların ortanca melatonin düzeyi 270 ng/L (IQR 202-603) iken aşırı uyuklaması olan hastaların melatonin düzeyi ise 234 ng/L (IQR 191-363) olarak bulundu (p>0.05). Yorgunluğu olan hastaların ortanca melatonin düzeyi 239 ng/L (189-460) iken yorgunluğu olmayan hastaların ise 266 ng/L (IQR 219-552) olarak bulundu (p>0.05). Hastalarda gündüz aşırı uyku hali olanların daha fazla yorgun olduğu, uyku hali ve yorgunluğun yaşam kalitesini negatif etkilediği görüldü. Hasta grubunda kontrol grubuna göre melatonin seviyesinin daha düşük olduğu fakat yorgunluk ve uyku hali ile melatonin seviyesi arasında ilişki olmadığı tespit edildi.