Primipar gebelerde haptonomi ve ninni uygulamalarının doğum korkusu ve prenatal bağlanmaya etkisi

Bu araştırma, primipar gebelerde haptonomi ve ninni uygulamalarının doğum korkusu ile prenatal bağlanma üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Randomize kontrollü ön test–son test deseninde yürütülen çalışma, Temmuz–Aralık 2024 tarihleri arasında Batman İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Gebelik Okulu'nda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 24–32. gebelik haftasında olan 105 primipar gebe oluşturmuştur. Katılımcılar, kontrol grubu (n=35), haptonomi grubu (n=35) ve haptonomi+ninni grubu (n=35) olarak üç gruba ayrılmıştır. Veriler Sosyo-demografik Veri Anketi, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu (W-DEQ A) ve Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmış; tanımlayıcı istatistikler, bağımlı ve bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, ANCOVA ve post-hoc analizleri uygulanmıştır. İlk olarak haptonomi grubundaki katılımcılara Sosyo-Demografik Veri Anketi, Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) ve Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE) uygulanmış; ardından haftada bir, en az 30 dakika süren beş seanslık haptonomi programı gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonrasında aynı ölçeklerle son test yapılmıştır. Haptonomi ve ninni grubundaki katılımcılara aynı ön testler uygulanmış, ninni dinletilerek seanslara başlanmıştır. Beş hafta süren uygulamalar haftada bir, en az 30 dakika olacak şekilde yürütülmüş ve sonrasında son testler uygulanmıştır. Kontrol grubundaki katılımcılara ise yalnızca ön test ve beş hafta sonra son test uygulanmış; herhangi bir müdahale yapılmadan doğum korkusu ve prenatal bağlanma düzeyleri değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, gruplar arasında başlangıçta hem PBE hem de W-DEQ puanları bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Müdahale sonrasında, haptonomi ve haptonomi+ninni gruplarında prenatal bağlanma puanlarının anlamlı düzeyde arttığı (p<0.001), doğum korkusu puanlarının ise anlamlı düzeyde azaldığı saptanmıştır (p<0.001). Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda, haptonomi+ninni uygulamasının yalnız haptonomiye göre prenatal bağlanmayı daha fazla artırdığı ve doğum korkusunu daha etkili biçimde azalttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, haptonomi ve ninni uygulamalarının primipar gebelerde doğum korkusunun azaltılmasında ve prenatal bağlanmanın güçlendirilmesinde etkili olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, ebelik ve doğum öncesi bakım programlarında haptonomi ve ninni uygulamalarının bütüncül bakım yaklaşımı çerçevesinde kullanılması önerilmektedir.