Kamu yatırım projesi tekliflerinin bulanık analitik hiyerarşi süreci ile önceliklendirilmesi

Halkın ekonomik, sosyal ve refah düzeyinin artırılması amacıyla kar elde etme gayesi güdülmeden Devlet tarafından gerçekleştirilen yatırımlara kamu yatırımları denmektedir. Ulaşım, enerji, iletişim, üretim, sağlık, eğitim ve adalet gibi hizmetlerin gerçekleştirilmesi ile bu hizmetlerin devamlılığını sağlamak üzere yapılan inşa, yenileme, bakım ve onarımlar ile temin edilen çeşitli donanımlar kamu yatırımlarına örnek olarak verilebilir. Tüm ülkeler, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, sınırlı kaynaklarının etkin kullanımını sağlamak üzere doğru yatırım kararları vermek zorundadır. Bu nedenle gerçekleştirilecek tüm yatırım projeleri, bu projeleri ölçebilen ve öncelik sırasına koyabilen yöntemler ve modeller aracılığıyla analiz edilmelidir. Ancak, hâlihazırda Türkiye'de yatırım projelerinin seçimine ilişkin karar alma sürecinde sayısallaştırmaya dayalı bilimsel bir yöntem henüz kullanılmamaktadır. Bu bağlamda, tezin amacı ülke, sektör ve türüne bakılmaksızın proje tekliflerini değerlendirebilen yeni bir model vasıtasıyla bu seçim sürecinin kalitesini iyileştirmektir. Tezde önerilen model iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere bir kriter seti geliştirilmiş ve bu kriterleri ağırlıklandırmak için bulanık AHP analizi gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada, karar vericinin öneriyi kriterleri yerine getirme açısından inceleyerek her bir kriter için 1 veya 0 puan atadığı ve böylece proje teklifine ilişkin bir öncelik skorunun hesaplandığı bir yöntem geliştirilmiştir. Her bir proje teklifi için hesaplanan öncelik skorları kullanılarak proje teklifleri önceliklendirilmiştir.