Proje planlama ve plan güncelleme süreçlerinde matematiksel modelleme tabanlı dijital ikiz yaklaşımı

Dijital ikiz teknolojisi, fiziksel bir sistemin dijital bir kopyasını oluşturmaya ve bu kopyayı gerçek zamanlı olarak izlemeye ve analiz etmeye olanak tanıyarak üretim, tasarım, işletme ve bakım süreçlerinde önemli avantajlar sağlamaktadır. Örneğin, bir fabrikanın dijital ikizi kullanılarak, üretim süreci optimize edilebilmekte, arızalar önceden tespit edilmekte ve bakım ihtiyacı belirlenebilmektedir. Ayrıca, bir bina ya da ulaşım araçlarının dijital ikizi oluşturularak, enerji tüketimi azaltılabildiği gibi güvenlik konuları da iyileştirilebilmektedir. Bir sistemin dijital ikizinin oluşturulabilmesi için öncelikle sistem hakkında detaylı veri toplanması gerekmektedir. Bu veriler, sensörler, kameralar, tarama cihazları veya diğer teknolojiler kullanılarak elde edilebilmekte ve sistemin fiziksel özelliklerini, performansını, çalışma şartlarını ve diğer bilgileri içermektedir. Ardından, bu veriler kullanılarak, ürünün dijital bir kopyası oluşturulmaktadır. Bu dijital kopya, 3D model, bir yazılım uygulaması veya bir sanal gerçeklik ortamı gibi farklı şekillerde oluşturularak sistemin fiziksel özelliklerini, performansını ve diğer bilgileri içerecek şekilde tasarlanmaktadır. Son olarak, dijital kopya gerçek zamanlı olarak izlenerek durumu analiz edilmektedir. Bu işlem, sistemin performansını ve çalışma şartlarını izlemek, arızaları tespit etmek ve bakım ihtiyacını belirlemek için kullanılarak sistemin geliştirilmesine ve optimize edilmesine yönelik kararlar alınmasına yardımcı olmaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte, proje süreçlerinin daha hızlı ve verimli hale gelmesi bir gereklilik olmuştur. Gantt Şeması, Kritik Yol Yöntemi gibi geleneksel proje planlama yöntemleri, günümüzdeki hızlı proje süreçlerine ve değişimlere uymakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışması kapsamında proje planlama ve planın güncelliğinin korunması konularında dijital ikiz teknolojisinden yararlanılarak proje sürecinde olası değişikliklere daha hızlı ve esnek bir şekilde uyum sağlayan bir model tasarlanması hedeflenmektedir. Özellikle literatürde dijital ikiz ile ilgili yapılan çalışmaların genellikle fiziksel ürünler ya da yapılarla ilgili olması, proje planlama süreçleriyle ilgili benzer bir çalışmanın bulunmayışı tez çalışmasında motivasyonu sağlamıştır. Bu tez kapsamında proje planlama ve plan güncelleme süreçlerinde matematiksel modelleme tabanlı dijital ikiz yaklaşımı ile ilgili kavramsal model oluşturularak proje süreçlerinde verimliliğin artırılması ve maliyetlerin düşürülmesi amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, proje planlama süreçlerinde veri analizi ve ileri analitik tekniklerin kullanımını da içererek proje yöneticilerine daha etkili karar verme imkânı sunmaktadır. Bu doğrultuda proje planlama ve güncelleme süreçlerinin otomatizasyonunu sağlamayı amaçlayan kavramsal model oluşturularak ilgili kavramsal model çerçevesinde bir çözüm seçilmiş, seçilen çözüm 15 iş adımından oluşan bir proje sistemine uygulanmıştır. Önerilen kavramsal model İş Süreçleri Akış Diyagramı kullanılarak gösterilmiştir ve dijital ikiz teknolojisindeki en önemli adımlardan biri olan verilerin hazırlaması adımının modellenmesiyle başlamaktadır. Personel, personel yetkinlikleri, personel performansları, iş adımı isim listesi, iş adımı birim sayıları, iş adımı süreleri ve iş adımı yetkinlikleri verilerini kullanan model gerçek zamanlı veri akışı ile ileri ve geri yönlü çalışarak kullanıcıya bilgiler sunmaktadır. Bu amaçla, bir veri analizi yöntemi ya da bir matematiksel model kullanılarak projenin planlanmasına ve güncelliğinin korumasına yönelik gerçek zamanlı veri akışına imkân tanınmıştır. Tasarlanan kavramsal modelin bir kısmı kullanılarak bir proje için uygulama yapılmıştır. Uygulama kapsamında; projedeki iş paketlerinin planlanması, her bir işe personel havuzundan uygun yetkinlik ve performansta personelin atanması, proje tamamlanma zamanının belirlenmesi, projenin ilerleyen aşamalarında meydana gelebilecek bir değişim sonucunda proje planının güncellenmesi, projenin beklenen tamamlanma zamanı verildiğinde personel performanslarının belirlenmesi ve ilgili personel atamalarının gerçekleştirilmesi, gerekiyorsa yeni personel alımının önerilmesi faaliyetleri bir matematiksel model ile modellenmiştir. Kullanılan metodoloji ile çalışmanın verimli ve doğru sonuçlar verdiği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, proje planlama ve plan güncelleme süreçlerinde matematiksel model tabanlı dijital ikiz yaklaşımı için önemli fırsatlar sunmakta ve gelecekte yapılacak çalışmalar için yol göstermektedir.