Proje taşkın debisi hesaplama yöntemlerinin analizi: Uzundere göleti örneği

Çalışmada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 8. Bölge Müdürlüğü Erzurum tarafından 2013 yılında planlanıp 2015 yılında da ihalesi yapılan Erzurum Uzundere Göleti Projesi taşkın debilerinin hesaplanması amaçlanmıştır. Bu amaç için 7 adet akım gözlem istasyonundan alınan yıllık anlık maksimum akımlara Weibull, İki parametreli Lognormal, İki parametreli Gamma, Lojistik, Normal, Gumbel, Genelleştirilmiş Ekstreme Değer, Log-Lojistik, Pearson tip-III, Üç parametreli Lognormal, Üç Parametreli Gamma olmak üzere 11 adet olasılık dağılım fonksiyonu uygulanmıştır. Akaike Bilgi Kriteri, Kolmogorov-Simirnov, Cramér-von-Mises, Bayesian Bilgi Kriteri ve Anderson Darling testleri kullanılarak en uygun modeller seçilmiştir. Proje taşkın debileri Bölgesel Taşkın Frekans Analizi yöntemiyle hesaplanmıştır. Taşkın frekans analizlerinde kullanılan olasılık dağılım fonksiyonları detaylı analiz edilmiş, çeşitlilik sağlanmış ve bu sayede daha doğru taşkın debilerinin bulunması hedeflenmiştir. Hesaplamalarda bulunan Q2, Q5, Q10, Q25, Q50, Q100 tekerrürlü taşkın debileri projenin planlama aşamasında hesaplanan debiler ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Uzundere Göleti gibi tasarım debisi hesabının önemli olduğu projelerde veri yılı sayısı, verilere uygulanan olasılık dağılım fonksiyonu adedi ve sonrasında ki uygunluk test ve kriterleri sayısı artırılarak daha detaylı ve doğru sonuçlara ulaşılacağı görülmüştür. Sonuçların su yapılarının boyutlandırmasına doğrudan etkisi olduğundan daha ekonomik veya daha güvenilir tasarımlar elde edilmesinin bu şekilde mümkün olacağı yorumlanmıştır.