Yüksek sıcaklıkta bazalt lif içeren kendiliğinden yerleşen betonun özellikleri

Beton üretiminde kullanılan inorganik kökenli bazalt lifler, çatlakların gelişimini engelleyerek beton yapıların servis ömrünü arttırmaktadır. Diğer endüstriyel beton lifleri gibi bazalt lifler de geçirimliliği düşük ve uygun işlenilebilirliği olan yüksek mukavemetli, kendiliğinden yerleşen betonlarda (KYBLB) kullanılabilir. Bu özelliği nedeni ile bazalt lifli betonlar, binalarda, otoyollar ve köprüler gibi çeşitli altyapı projelerinde kullanılabilir. Bazalt lifin betonun mekanik özelliklerine etkilerinin araştırıldığı çalışmalar kapsamlı değildir; bu nedenle düşük ve normal mukavemetli betonun güçlendirilmesinde kendiliğinden yerleşen, bazalt lifli betonların araştırılmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, bazalt lifin KYBLB'nin taze betonun işlenilebilirliğine etkileri slump akış, J-halkası akış, V-hunisi akış ve L-kutusu yükseklik oranı açısından ölçülmüş, basınç dayanımı, yarma dayanımı, elastisite modülü, eğilme dayanımı ve Poisson oranı gibi sertleşmiş beton özellikleri 25oC ile 500°C arasındaki farklı sıcaklıklar için araştırılmıştır. Liflerin, betonun birim ağırlığını ve basınç dayanımını azalttığı, çekme dayanımını ise lif oranının arttırılmasıyla mikro çatlakları tutmasından dolayı iyileştirdiği sonucuna varılmıştır. Yüksek sıcaklık etkisine maruz kalan KYBLB'nun mukavemetinde genel olarak düşüş gözlenmiştir. Yapılan geçirimlilik deneylerinde; bazalt liflerin hacim oranının %0.25 olduğu durumda beton içindeki sıvının etkili olduğu görülmüştür. Hibrit prizma numunelerin hazırlanmasında; eski ve kötüleşmiş betonu temsilen düşük dayanımlı betondan altlık hazırlanmış, yeni onarılmış beton kısmını temsilen üst yüzeyine KYBLB ile kaplamama yapılmıştır. Bu iki kısım arasındaki arayüzeylerde delik açma, oluk açma ve kum püskürtme gibi farklı pürüzlendirme işlemleri uygulanmıştır. Numunelerde aderans dayanımının araştırılması için kayma testi gerçekleştirilmiş, yüksek sıcaklık etkisi dikkate alındığında oluk açma ve kum püskürtme işlemiyle yapılmış yüzey iyileştirmesinin diğerinden daha iyi olduğu gözlenmiştir. Bazalt lif hacim oranı ve çevre sıcaklığı gibi bağımsız değişkenlerin betonun mekanik özellikleri üzerine etkisi istatistiksel olarak değerlendirilmiş, analiz çıktısına göre, hibrit betonun kayma dayanımında; arayüzeyin pürüzlendirme tipinin lif oranından ve sıcaklık değişiminden daha önemli olduğu görülmüştür. Gen ifadesiyle programlamaya bağlı olarak, deneysel sonuçlar üzerinde modelleme yapılmış ve modellerden elde edilen tahmini ve deneysel değerler arasında korrelasyon katsayısı %90'dan yüksek bir dağılım eğrisi elde edilmiştir.