Propiltiyourasil (PTU) tedavisi ile antinötrofil sitoplazmik antikor (ANCA) ilişkisi

PTU, hipertiroidi tedavisinde en çok kullanılan antitiroid ilaçtır. PTU'nin, sık görülmemekle birlikte kullanılan ilaç dozuyla ilişkili yada ilişkisiz tedavinin sonlandırılmasını gerektiren yan etkileri vardır. PTU tedavisi almakta olan Graves'li hastalarda, ANCA pozitifliği nadiren de ANCA pozitifliğinin eşlik ettiği vaskülitik sendromlar bildirilmiştir. ANCA oluşumunun nedenleri bilinmemekte beraber Graves' hastalığının etyolojisinde de yer alan faktörlerin etkili olabileceği şeklinde görüşler mevcuttur. Bu çalışmada, Graves' ve TMNG nedeniyle PTU kullanmakta olan hastalarda ANCA pozitifliği oranları, ANCA oluşumun katkısı olabileceği düşünülen faktörler ve PTU kullanımı sonlandırıldıktan sonra ANCA'ların durumu incelenmiştir. Ekim 2001 – Ocak 2002 tarihleri arasında polikliniğe başvuran, en az 3 ay PTU kullanan, 46 hasta (37 kadın, 9 erkek) çalışmaya alındı. Otuz hasta Graves' hastalığı, 16 hasta TMNG nedeniyle PTU kullanmaktaydı. Hastalarda % 41.3 oranında ANCA pozitifliği tespit edildi. Graves' ve TMNG'lı olgularda ANCA oluşum oranları benzer bulundu (p=0.362). ANCA oluşumunda yaş, cinsiyet, kullanılan ilaç miktarı ve tiroid otoantikorlarının etkisinin olmadığı tespit edildi. PTU kullanmakta olan hastalarda, p-ANCA yanı sıra c-ANCA ve atipik ANCA'nında pozitifleşebildiği, hatta ANCA tipinin zamanla değişebildiği görüldü. İki yıl aynı poliklinikte takip edilen hastalar Aralık 2003'te kontrole çağırıldı. Kontrole 25 kadın, 4 erkek toplam 29 hasta (18 Graves', 11 TMNG hastası) katıldı. Kontrole katılan hastalarda PTU tedavisi 26'sında sonlandırılmış, 3'ünde ise devam etmekteydi. PTU kullanımı kesildikten sonra ANCA pozitifliğinde anlamlı azalma olduğu görüldü (PTU kullanılırken % 41.3, PTU kesildikten sonra % 10.3 (p=0.000). ANCA pozitifliği gelişen olgularda vaskülitik sendromlar gelişmedi. ANCA pozitifliği olmasına rağmen vaskülit gelişmemesi, vaskülit gelişiminin sadece ANCA'lara bağımlı olmadığını, ek faktörlerinde olması gerektiğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, PTU ile ANCA oluşumu arasında PTU dozundan bağımsız bir ilişki vardır. PTU kullanımı sırasında ANCA oluşumunun nedenleri ve ANCA oluşum mekanizmalarının anlaşılabilmesi için moleküler düzeyde çalışmalara ihtiyaç vardır.