Propolisten biyoaktif bileşiklerin eldesi için mikrodalga destekli ekstraksiyon yönteminin optimizasyonu

Apiterapi uygulamalarının ve arı ürünlerinin en önemli ürünlerinden bir tanesi olan propolis hem fonksiyonel bir gıda hem de büyük terapötik etkiler barındıran bir bileşendir. Propolis; arıların bitkilerden topladığı reçinelerle birlikte salgıladığı bileşimlerin karışımı olup, kimyasal profilindeki çeşitli bileşenlerin ayrı ayrı ve sinerjistik olarak gösterdiği antioksidan, antimikrobiyal, antibakteriyel, antikanser, antiviral, antienflamatuvar ve nöroprotektif gibi karakteristik özelliklere sahiptir. Mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemi, propolis bileşenlerini verimli bir şekilde özütlemek için azaltılmış ekstraksiyon süresiyle hızlı, çevreci ve etkili bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Ekstraksiyon gibi karmaşık süreçleri modellemek ve optimize etmek için yumuşak bilgi işlem tabanlı kemometrik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple yapılan çalışmada, değerli bir arı ürünü olan propolisten, biyoaktif CAPE'in yeşil ve basit bir teknikle mikrodalga destekli çözücü ekstraksiyonu koşullarını, kemometrik yöntemler kullanılarak modellenmesi ve optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra propoliste bulunan CAPE'in potansiyeli, bağımlı değişkenler olan, TFM (Toplam Fenolik Madde), TFlavM (Toplam Flavanoid Madde), TAA-DPPH (Toplam Antioksidan Aktivite-DPPH Metodu) ve TAA-FRAP (Toplam Antioksidan Aktivite-FRAP Metodu) değişkeni ile değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada randomize yanıt yüzey metodolojisi (YYM)-Döndürülebilir Merkezi kompozit tasarımı (MKT) kullanılmış, çok yanıtlı optimizasyon Pareto çözümleri yardımıyla çözülmüş ve optimum girdi değişkeni değerlerini belirlemek için istenebilirlik (desirability) fonksiyonu kullanılmıştır. Deneysel tasarımda; EtOH/Su oranı (%), mikrodalga gücü (W), ekstraksiyon süresi (dk) ve çözücü/katı oranı (mL/g) bağımsız değişkenlerdir.