Bir dijital teknoloji adaptasyon kararı modeli önerisi: Bir blokzincir vaka çalışması

Blokzincir teknolojisinin tedarik zincirlerine önemli fayda sağlama potansiyeli bulunmakla birlikte, teknoloji hem akademisyenlerin hem de endüstri uygulayıcılarının ilgisini çekmektedir. Bu doğrultuda, blokzincir teknolojisinin tedarik zincirlerinin işlevsel ve yapısal dinamikleri üzerindeki olası etkilerini ortaya çıkartmaya yönelik ve giderek artan sayıda akademik araştırma gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte, teknolojinin muazzam potansiyeline ve tedarik zincirlerindeki difüzyonunu hızlandırmak için gösterilen tüm akademik ve pratik çabaya rağmen, endüstri uygulamalarında henüz çok fazla bir ilerleme kaydedilmemiş olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, mevcut akademik literatürdeki temel eksiklik, genel olarak düşük uygulanabilirliğe sahip kavramsal teknoloji benimseme modellerinin öneriliyor olmasıdır. Özellikle, bir firmanın blokzincir teknolojisini benimsemesi gerekip gerekmediği hususu yeterli ölçüde gerekçelendirilip açıklanmamaktadır, bu nedenle, bu tez çalışmasında, literatürdeki bu boşluğu doldurmak için "benimsemenin net değeri" kavramı tanıtılmaktadır. Bu çalışmada bir işletme için blokzincir teknolojisinin benimsemenin net değerini ifade eden tek bir sayısal metriğin ortaya çıkartılmasına olanak sağlayacak bir karar verme metodolojisi önerilmekte olup, bu metedolojinin temelleri teknoloji-organizasyon-çevre (TOE) çerçevesi ve kuvvet alanı teorisine dayanmaktadır. Önerilen araştırma çerçevesi aynı zamanda dinamik yetenekler ve ilişkisel görüş teorileri tarafından da desteklenmektedir. Önerilen metrik, yani yeni teknoloji benimsemenin net değeri, teknoloji uygulamasından beklenen faydalar ile benimseme zorlukları ve ileriye yönelik riskler toplamının farkını ifade etmektedir. Bu amaca yönelik olarak, araştırmada iki aşamalı modifiye Delphi ve DEMATEL tabanlı Analitik Ağ Süreci (DANP) metodolojisini uygulanmaktadır.