Proton girişli reaksiyonlarda nükleer model hesaplamaları ve yeni tesir kesiti formüllerinin araştırılması

Nükleer tesir kesitine ilişkin verilere hem nükleer fiziğin uygulamalı alanlarında hem de farklı reaksiyon süreçlerinin anlaşılması, reaksiyon modellerinin geliştirilmesi ve mevcut modellerin geçerliliğinin test edilmesi açısından ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı proton girişli reaksiyonların tesir kesitlerinin ampirik formüller ve nükleer modeller çerçevesinde incelenmesidir. Bu düşünce ışığında tezde ilk olarak 10-13 MeV'lik enerji aralığında (p,n) reaksiyonları için ampirik tesir kesiti formülleri elde edilmiştir. Bu formüller s asimetri parametresi ile (E_p+Q) enerji aşırılığına bağlı ve istatistiksel teori çerçevesinde oluşturulmuş bir yapı içerir. Diğer taraftan bu tez, (p,n), (p,2n) ve (p,α) reaksiyon tesir kesitlerinin teorik modellemesinde kapsamlı nükleer modeller kullanarak veri eksikliği ve deney ile teori arasındaki tutarsızlıklara ek destek sağlamaktadır. Bu amaçla tesir kesiti hesaplamaları TALYS 1.96, ALICE/ASH ve CEM03.01 kodları kullanılarak yapılmıştır. Bu hesaplamalar farklı nükleer modellerin tesir kesitleri üzerine etkilerini içerir. Bu doğrultuda çeşitli denge ve denge-öncesi modeller, seviye yoğunluk modelleri ve optik modeller bazı orta kütleli hedef çekirdekler üzerine proton girişli reaksiyonların tesir kesitlerini hesaplamak için kullanılmıştır. Son olarak tezde (p,n) reaksiyonlarının izotopik bağımlılıkları araştırılmıştır. Bunun için 50-70Fe(p,n) reaksiyonlarının tesir kesitleri üzerine izotopik etkilerini içeren hesaplamalar TALYS-1.96 kodu kullanılarak yapılmıştır.