Bizans Küçük Asyası'nda taşra aristokrasisi: 1081 - 1261

Bu tezin amacı 1081 ile 1261 yılları arasında Bizans Küçük Asyası'ndaki taşra aristokrasisinin güç kaynaklarını araştırmaktır. Bir giriş bölümü ve tarihsel arka planı oluşturan başka bir bölümü takiben, tezin iki ana bölümü ilgili iki yüzyıl boyunca aristokratik gücün sırasıyla politik ve ekonomik kaynaklarını araştırmaktadır. 9. yüzyıl Bizansı'nda aristokrasinin yeniden ortaya çıkışı ile Komnenoslar döneminde askerî aristokrasinin doruğa ulaştığı zaman arasında köprü kuran bu çalışma, bu grubun doğasını ve Küçük Asya'daki taşra aristokrasisinin İznik döneminin sonuna kadar nasıl bir devamlılık gösterdiğini ve dönüşüme uğradığını sorgulamaktadır. Taşra aristokratlarının statüsünü kavramak için taşra toplumundaki güç ilişkilerine göz atmak önem arz etmektedir. Çalışma için seçilen dönem imparator I. Alexios Komnenos'un tahta yükselişinden (1081) geleneksel olarak İznik İmparatorluğu'nun sonu olan 1261 yılına kadar olan süreyi kapsamaktadır. Bu zaman dilimi içinde Bizans Küçük Asyası'ndaki taşra aristokrasisinin nüfuzundaki fasılalar ve devamlılığın sunulması ve bölgenin, merkezi otoritenin ne denli sağlandığına bağlı olarak, devletle çatışan, gitgide büyüyen bir aristokratlar grubunu meydana getirdiği sonucu çıkarılmaktadır. Mevcut bağlamda Küçük Asya'da toplumsal yapının nasıl kurulduğu ve taşra aristokratlarının nerede konumlandıklarını sorarak bu sonuca ulaşılmaktadır. Bu çerçevede, Küçük Asya'daki devletin müdahil olduğu ya da yerel çıkar grupları arasındaki ağlar incelenmektedir. Küçük Asya'nın taşra aristokrasisi çeşitli idarî görevleri hâizdi ve hatta sivil, askerî ve malî yönetimde yüksek mevkilere yükselmişti. Bu görevlerde bulunmak onlara dikkate değer ün ve en nihayetinde bazı bölgelerde bir çeşit siyasî güç getirmişti. Bu toplumsal güç bazen, yerelde güçlü bireyler tarafından çıkarılan ve bazıları bu tezde incelenen isyanlarla sonuçlanmıştı. Ayrıca, ekonomik güç kaynağı Bizans Küçük Asyası'ndaki taşra aristokrat otoritesinin bir başka yönünü oluşturur. Araziler, maaşlar, imparatorluk bağışları, miras yoluyla elde edinilen mallar, pronoia gibi çeşitli kaynaklar taşra aristokratları için ekonomik güç sağlayan ana araçlar olmuştur.