Şehiriçi otobüslerinin filo yenilenme ve atanma sürecinin karbon emisyon ve filo sahipliği masraflarının incelenerek saptanması

Bu tezin amacı, yatırım, işletme ve bakım gibi geleneksel maliyetlere ek olarak otobüse sahiplik maliyeti ve karbon salınımının sosyal maliyetini göz önünde bulundurarak farklı belediye otobüs tiplerinin önceden belirlenmiş rotalara atanmalarına karar vermektir. Sayısal çalışma için İzmir'in belediye otobüs sistemini kullandık. Hatlara atanacak değişik tipteki otobüs sayılarını ve maliyetlerini belirlemek için kurduğumuz karışık tam sayılı programlara modeli, boyutunun büyüklüğü sebebiyle çözülemediğinden her hata bir otobüs tipi atanacak varsayımı kullanılarak basitleştirilmiş ve çözülmüştür. Bu modelin çıktıları, 12 yıllık değiştirme ve elde tutma kararlarını içeren bir plan oluşturmak için kurulan en kısa yol problemine girdi olarak kullanıldı. Sayısal sonuçlara göre, eğimi daha düz olan rotalara dizel, değişken ve çok eğimli rotalara ise elektrikli ve hibrit otobüsler atanmaktadır. Elektrikli ve hidrojen ile çalışan otobüslerin satınalma ve karbon salınımı maliyetlerindeki değişiklerin etkileri de incelenmiş ve analizler sonucunda, elektrikli otobüslerin satınalma maliyetlerindeki değişimlerin toplam ömür maliyetlerinde, atama, değiştirme ve elden çıkarma kararlarında en etkili parametre olduğu saptanmıştır.