Quercus robur L. ekstraktı yüklenmiş jelatin ve jelatin nanopartikül tabanlı aljinat/peg hidrojellerin diyabetik ayak ülserinde kullanılabilirliğinin araştırılması

Diabetes Mellitus'a (DM) sahip olan hastalarda yükselen kan şekeri, sinir sisteminde hasara ve kan dolaşımında bozulmaya neden olmaktadır. Bunun sonucu olarak diyabetik ayak ülseri (DFU) gibi kronik yaralar oluşmaktadır. Quercus robur L. içerdiği antioksidan, antifungal, antiviral, antidiyabetik gibi özelliklere sahip aktif bileşimi sayesinde DM'li hastalarda kullanılmaktadır. Bu tez kapsamında Quercus robur L. katkılı olacak şekilde üç farklı hidrojel geliştirilmiş ve yara örtüsü olarak DFU' da kullanım potansiyeli araştırılmıştır. Birinci hidrojel kontrol grubu olarak aljinat/PEG/jelatin kullanılarak ince film formunda sentezlenmiştir. İkinci hidrojel (JNP), jelatinden iki basamaklı desolvasyon metodu kullanılarak elde edilen jelatin nanopartiküller ile aljinat/PEG/jelatin nanopartikül olacak şekilde ince film formunda sentezlenmiştir. Üçüncü hidrojel (LJNP) ise JNP ile aynı formülasyona sahip olup hazırlanan jelin liyofilize edilmesi ile köpük formunda sentezlenmiştir. Jelatin nanopartiküllerin TEM ve DLS sonucuna göre partikül boyutunun ortalama 100 nm olduğu belirlenmiştir. Quercus robur L. ekstraktının ve kompozit filmlerin, süperoksidan, hidroksil ve H2O2 süpürme aktiviteleri ile antidiyabetik aktivite özellikleri araştırılmıştır. Ekstraktın güçlü bir ROS ve α-amilaz inhibitörü olduğu belirlenmiştir. Hücre kültürü çalışmaları ile sitotoksisite ve in vitro yara kapanma özelliğinin, fare fibroblast normal L929 hücreleri üzerinde sitotoksik etkisi olmadığı ve jelatin nanopartikül içeren hidrojellerde yara kapama yüzdesinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Jelatin nanopartikül içerikli hidrojellerde antioksidan aktivitenin de daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kompozit hidrojellerin antibakteriyel aktivitesi S. aureus ve E. coli 'ye karşı değerlendirilmiştir. Jelatin içerikli hidrojelde S. aureus ve E. coli inhibisyonu sırasıyla % 5.01 ± 0.34 ve % 4.62 ± 0.25 olarak belirlenirken, jelatin nanopartikül içerikli hidrojellerde %100 inhibisyon olduğu tespit edilmiştir. Kompozit hidrojellerden pH 7.4 PBS ve pH 5.5 asetat tampon ortamında 120 saatlik süre boyunca Q. robur L.'nin in vitro salımı araştırılmıştır. Kümülatif salım yüzdesinin hidrojeller arasında benzerlik gösterdiği bulunmuştur. Bu çalışmada ilk kez Quercus robur L. ekstraktı yüklü kompozit hidrojellerin DFU'da kullanılabilecek akıllı yara örtüsü adayı olabileceği önerilmektedir.