Ratlarda yanık staz zonu üzerine taurin ve apocyninin etkilerinin araştırılması

Amaç: Yanık travması insanın karşılabileceği en ağır travmalardan birisidir. Bakımı ve tedavisi ayrı bir uğraşı ve tecrübe gerektirir. Ciltte yanık olan bölgede koagulasyon, staz ve hiperemi zonları oluşur. Yanığın en şiddetli olduğu merkez alan koagulasyon, onun etrafındaki alan staz ve en dış kısımda ise hiperemi zonu şeklinde ifade edilir. Koagluasyon zonu bölgesindeki dokular çoğunlukla yaşamını sürdüremez ve hiperemi zonundaki dokular çoğunlukla ek tedaviye ihtiyaç duymaz ve patolojik bir sorun yaşamaz. Özellikle staz zonunda yanık ile birlikte oluşan bir takım metabolik süreçler başlar. Bu bölgedeki dokular tedavinden en iyi şekilde yanıt görerek canlılığını sürdürebilecek kritik bir sürece girerler. Bu metabolik süreç staz zonu bölgesindeki oksidatif stres ile ne kadar başa çıkabileceği ile alakalıdır. Staz zonundaki dokuların sağkalımı artarsa yanık bölgesi daha iyileşme kaydeder. Biz bu çalışmamızda Taurin aminoasidi ile Apocynin molekülünün yanık staz zonu bölgesindeki dokuların sağkalıma etkilerini inceledik. Gereç ve Yöntem: Çalışma ağırlıkları 270 ± 20 gram arasında değişen ratlar ile yapıldı. Yanık alanları, 55x19 mm'lik özel yapılmış metal pirinç bir blok kullanılarak daha önce literatürde tanımlanan şekle göre oluşturuldu ve staz zonları elde edildi. Gruplar; Kontrol, Yanık, Taurin, Apocynin ve Taurin+Apocynin olacak şekilde 5 grup olarak belirlendi. Çalışma 21 sürdü. Çalışmanın 3. ve 7. gün histolojik inceleme için biyopsiler ve 21. gün, yani son gün histoljik inceleme ve biyokimyasal inceleme için biyopsiler ile laboratuar analizi için kan örnekleri alındı. Aynı zaman 3. 7. ve 21. günler makroskobik inceleme için fotoğraflama yapıldı. Ratlar deney başı ve sonunda tartıldı. Deney sonunda histolojik olarak inflamasyon, reepitelizasyon, kolajenizasyon değerlendirildi ve CD34 immün reaksiyonu ölçüldü. Biyokimyasal olarak CAT, SOD, tGSH, TAS, TOS, MDA ve PPC ölçümleri yapıldı. Labarauvar incelemesinde, kanda tam kan ve kan biyokimyası bakıldı. Ağırlık ölçümleri kayıt altına alındı. Fotoğraflama ile yanık alanındaki değişimler bilgisayar ortamında analiz edildi. Bulgular: Histolojik olarak 3. 7. ve 21. günlerde yapılan incelemede 3. günde inflamasyonun, yanık harici gruplarda az olduğu, 7. günde taurin grubuda daha iyi reepitelizasyon olduğu 21. günde yanık grubu hariç diğer gruplarda yanıkta alanında belirgin reepitelizasyon görüldü. Biyokimyasal analizde apocyninin antioksidan etkilerinin fazla olduğu saptandı. Fotoğraf incelemesinde Taurin+Apocynin grubunda belirgin iyileşme görüldü. Ağırlık ölçümünde anlamlı fark çıkmadı. Taurin ve apocynin karaciğer ve böbrekte toksik etkisi görülmedi. Sonuçlar: 3. günde taurin ve apocyninin inflamasyonu önlediği, taurinin staz zonunda erken dönem (7. gün) etkilerinin daha belirgin olduğu, apocyninin antioksidan enzimler üzerine etkisinin daha belirgin olduğu, geç dönem (21. gün) taurin ve apocynin sinerjistik etki oluşturarak yanık alanını daha iyi iyileştirdiği belirlendi. Anahtar Kelimeler: apocynin, staz zonu, taurin, yanık, yanık iyileşmesi