Raylı sistemler için uyarlanmış telsiz iletişim protokol modeli ve başarım analizi

Raylı sistemler, yük ve yolcu taşımacılığı anlamında günümüzde de popüler olmakla birlikte trenlerin de yük taşıma kapasiteleri ve bununla birlikte yolculuk hızları da zaman içinde ilerleme göstermektedir. Bu ilerlemeye karşın ray üstündeki taşıtların hareketlerini takip eden sistemlerse aynı ivme ile gelişim göstermediğinden günümüzde kullanılan tren takip sistemleri ray üstündeki bir taşıtın tam olarak konumunu verememekte ve bununla birlikte trenler de birbirlerinin konumunu bilememektedir. Raylı sistem taşımacılığında taşıtlar belirli bir ray hattı üstünde hareket etseler bile farklı bir ray devresine geçecekleri zaman ray makasları öncesinde, trendeki makinistin ışıklı ya da elektro-mekanik sinyallere göre merkezden yönlendirilmesi ile trenin hareketi yönetilmektedir. Makinistin herhangi bir sebeple sinyali görememesi ya da sinyali yanlış yorumlaması durumunda çarpışma gibi istenmeyen sonuçların oluşması muhtemeldir. Deniz taşımacılığında da taşıtların olumsuz hava koşulları ya da coğrafi şartlar neticesinde birbirlerini görememeleri durumlarına çözüm olarak kendi konum bilgilerini etraflarındaki gemilere otomatik olarak sürekli anons ettikleri bir sistem kullanılmaktadır. Bu sayede hareket halindeki bir gemi görüş alanı içerisinde olmasa bile etrafındaki diğer gemilerinin konumlarını ve hareket planlarını bilmekte ve kendi hareket planını da buna göre belirleyebilmektedir. Ayrıca belirli dinleme istasyonları ile kıyı emniyeti birimleri de gemileri takip edebilmektedir. Tez çalışması ile raylı sistemler üstündeki taşıtların da konum ve hız gibi bilgilerini, bununla birlikte ray makası, hemzemin geçidi, ışıklı sinyal gibi sabit birimlerin de kendi konum ve durum bilgilerini; denizcilikte kullanılan model referans alınarak anons ettikleri bir model önerilmiştir. Tez kapsamında önerilen modelin başarımını ölçmek içinde bilgisayarlı benzetim hazırlanarak gerçek yaşantıda karşılaşılması çok zor olan ortamlarda, önerilen modelin nasıl çalıştığı gözlemlenmiş ve modelin en olağan dışı ortamlarda bile verimli çalışabileceği görülmüştür. Önerilen model içerisine, trenlerde, istasyonlarda ya da ray elemanlarında olabilecek normal dışı durumlara karşı, diğer trenlerin haberdar olabilmesi ve buna göre acil durum ekiplerinin müdahale edebilmesi amacı ile düzenlemeler de dahil edilmiştir. Önerilen model ile belirli bir ray hattında klasik sistemler ile güvenlik sebebi ile sadece tek bir tren hareket ettirilebilirken artık trenin anlık konum bilgisine ulaşılabildiği için birden fazla trenin çalıştırılması mümkün olabilmektedir. Ayrıca önerilen model içerisinde ki acil durum mesajlarıyla yapılacak kurtarma müdahalelerinin daha verimli olması da sağlanmaktadır.