Kullanım dışı kalmış mekanların geri dönüşümü: Mimari atıkları kaynağa dönüştürmek için bir alternatif

Yirmi birinci yüzyıl kentlerinin karşılaştığı sorunların arasında, terk edilmiş ve kullanım dışı kalmış mekanlar günümüz mimarları için üstesinden gelmeleri gereken bir zorluk haline gelmiştir. Kentlerin son 50 yılda geçirdikleri yapısal, ekonomik ve sosyal değişimler sonucunda Avrupa ve Kuzey Amerika kentlerinde bulunan boş yapıların oranı, uzmanlar ve akademisyenler tarafından bir problem olarak tanımlanarak, üzerine çalışma yapılmasını gerektirecek kadar yüksek olmuştur. Sayısı gittikçe artan ve halihazırda geleceğe dair bir planı olmayan kullanım dışı kalmış veya terk edilmiş sıradan yapılar, dünya çapında mimari bir atık yığını haline gelmiştir. Bu tarz yapılara çözüm ararken ilk akla gelen yıkım gibi alışılmış metotlar hem pahalı olabilip, hem de işlem sonucunda çevreye zarar verebilirken beraberinde mekanın ve kullanıcılarının anılarını da parçalayabilmektedir. Yirmi birinci yüzyıl ile beraber mimarlar terk edilmiş ve kullanım dışı kalmış mekanların çağdaş tasarım araçlarıyla geri dönüştürülmesini içeren bir yaklaşım üzerine çalışmaktadır. Bu yaklaşımın amacı, mevcut yapıya bağlamsal temeller üzerinden yeni bir yaşam döngüsü kazandırırken, mekanın anısına saygı duymak ve mekana yeni bir anlam kazandırmaktır. Bu tez, dünya çapında geri dönüşüm yaklaşımının gelişimi açısından kayda değer etkiler bırakmış olan kilit sanatçılar, mimarlar, projeler ve etkinlikler ile kullanım dışı kalmış mekanların rehabilitasyonu ve kent sirkülasyonuna geri kazandırılma olgusunun araştırılmasını amaçlamaktadır. Devamında, yirmi birinci yüzyılda geri dönüşüm yaklaşımının boşluk sorunuyla nasıl başa çıktığına dair gelişmeleri içeren, uzmanlar, araştırmacılar ve akademisyenler tarafından yapılmış olan çalışmalar sunulmaktadır. Geri dönüşüm yaklaşımının ortak bir tasarım kıstası bulunmayan, ölçeksiz ve çevresel faktörlere göre şekillenen bağlamsal bir yöntem olduğunu göstermek için, literatürden derlenen geri dönüşüm projelerinden 15 tanesi seçilerek incelenmiş, toplanan veri ile bir atlas oluşturularak geri dönüşüm yaklaşımının küresel yoğunluğu belirtilmiştir. Son yıllarda yapılan araştırmalar göz önünde bulundurularak, geri dönüşüm yaklaşımının yeni bir estetik araç ve muhtemel bir mimarlık teorisi olması değerlendirilmiştir.